Hydraulische pompen zetten het toerental van een elektro- of verbrandingsmotor om in een oliestroom in liter per minuut, hydraulische motoren zetten die oliestroom en het drukverschil weer om in draaiend koppel in newtonmeter. Als hydrauliekpomp kies je meestal een tandwielpomp met vaste opbrengst tot circa 250 bar of een plunjerpomp voor hogere drukken, als hydrauliekmotor of hydromotor een orbitmotor voor veel koppel bij laag toerental of een tandwiel- of plunjermotor voor hogere toerentallen. Welke combinatie past, volgt uit drie waarden: de werkdruk in bar, de cilinderinhoud in cm³ per omwenteling en het toerental van de aandrijving.
Bij INDI vind je pompen in tandwiel-, plunjer- en handpompuitvoering en motoren van compacte orbitmotor tot plunjermotor voor wielaandrijving. Daartussen zit de mechanische kant: pompaandrijvingen met lantaarnstukken, koppelbussen en voorzetlagers, en tandwielkasten voor de overbrenging tussen aandrijving en pomp.
Voor hydraulische besturing vind je stuureenheden en orbitrols in dezelfde groep. Je bestelt A-merken als Casappa, Danfoss, Bosch Rexroth, White, Sunfab en OMFB, plus afdichtings- en revisiesets om een bestaande pomp of motor weer op druk te krijgen.
Een pomp maakt van mechanische aandrijving een oliestroom, een motor maakt van die oliestroom weer mechanische aandrijving. Van buiten lijken ze op elkaar, maar lagering, afdichting en lekolieafvoer verschillen, dus je wisselt ze niet zomaar uit.
| Kenmerk | Hydraulische pomp | Hydraulische motor |
|---|---|---|
| Wat erin gaat | toerental en koppel van een elektro- of verbrandingsmotor | oliestroom onder druk uit het circuit |
| Wat eruit komt | debiet in l/min | koppel in Nm en toerental in omw/min |
| Bepalende rekenregel | cilinderinhoud × toerental = debiet | cilinderinhoud × drukverschil = koppel |
| Draairichting | meestal één vaste richting, rechts- of linksdraaiend | vaak bidirectioneel, omkeerbaar via het stuurventiel |
| Lekolie | tandwielpomp intern naar de zuigzijde, plunjerpomp via een aparte drain | plunjermotor altijd via een aparte drain, orbitmotor afhankelijk van de retourdruk |
| Hoofdtypen | tandwielpomp, plunjerpomp, handpomp | orbitmotor, tandwielmotor, plunjermotor |
Zoek je alleen een pomp, dan vind je de keuze tussen tandwiel-, plunjer- en handpomp per werkdruk bij de hydraulische pompen. Voor de keuze tussen orbit-, tandwiel- en plunjermotor op koppel en toerental ga je naar de hydraulische motoren.
Een hydraulische pomp met motor bestaat uit drie delen die op elkaar aansluiten: de aandrijfmotor, de pomp en de mechanische verbinding ertussen. Bij een elektromotor kies je het lantaarnstuk op de IEC-bouwgrootte van de motor en de flens van de pomp, en de koppeling op beide asmaten.
| Onderdeel | Functie | Waar je op let |
|---|---|---|
| Aandrijfmotor | levert toerental en vermogen | vermogen in kW, toerental en bij een elektromotor de IEC-bouwgrootte |
| Lantaarnstuk (pomphouder) | verbindt motorflens en pompflens en centreert beide assen | IEC-motorflens, pompflens volgens SAE A, B of C, Europees of Duits, en de inbouwlengte van de koppeling |
| Koppelbus of koppeling | brengt het koppel over van motoras naar pompas | asuitvoering aan beide kanten: cilindrisch met spie, conisch 1:5 of 1:8, spline SAE 16/32 of DIN 5482 |
| Voorzetlager | neemt radiale en axiale krachten op als je de pomp via een riem of cardanas aandrijft | flensmaat, asuiteinde en pompgroep |
| Elektromagnetische koppeling | schakelt de pomp in en uit terwijl de aandrijving doordraait | spoelspanning 12 of 24 V en schakelkoppel |
| Tandwielkast | past toerental en koppel aan tussen aandrijving en pomp | overbrengingsverhouding en aansluitmaat aan beide zijden |
| Hydromotor of cilinder | zet de oliestroom om in beweging | debiet en werkdruk die de pomp levert, en de afvoer van lekolie naar de tank |
De mechanische delen tussen motor en pomp vind je bij pompaandrijvingen, overbrengingen bij tandwielkasten. Kies ze altijd op de combinatie van aandrijfas en pompas, niet op de buitenmaat van het huis.
Bij de montage telt een goede centrering in de flens, een as die zonder spanning in de koppelbus valt en een pomp die je voor de eerste start met olie vult. Controleer daarnaast of de draairichting van de aandrijving overeenkomt met die van de pomp.
Zoek je geen losse delen maar een complete unit met elektromotor, pomp en tank, kijk dan bij de samengestelde hydraulische aggregaten. Stuurt de pomp een hydraulische besturing aan, dan zit tussen pomp en stuurcilinder een stuureenheid of orbitrol, in open-center- of load-sensinguitvoering.
Twijfel je of pomp, aandrijving en motor in jouw opstelling op elkaar passen? Neem contact op en stuur de typeplaatjes en een foto van de montagezijde mee.
Het debiet dat een hydromotor vraagt bij een gewenst toerental bereken je met Q = (q × n) ÷ (1000 × ηv):
Rekenvoorbeeld: een hydromotor van 200 cm³/omw moet 200 omw/min draaien bij een volumetrisch rendement van 0,92. (200 × 200) ÷ (1000 × 0,92) → 43,5 l/min.
Bij een pomp vermenigvuldig je met ηv in plaats van te delen: een pomp levert iets minder dan haar geometrische opbrengst.
Het koppel van een hydromotor bereken je met T = (q × Δp × ηm) ÷ 62,8:
Rekenvoorbeeld: dezelfde motor bij 150 bar drukverschil en een mechanisch rendement van 0,92. (200 × 150 × 0,92) ÷ 62,8 → 440 Nm.
Het hydraulisch vermogen bereken je met P = (p × Q) ÷ 600:
Rekenvoorbeeld: 150 bar bij 43,5 l/min. (150 × 43,5) ÷ 600 → 10,9 kW. Voor het motorvermogen deel je dat door het totale rendement van de pomp en tel je een marge voor piekbelasting op.
Flens- en asmaten liggen vast in ISO 3019-1 voor inchmaten volgens SAE en ISO 3019-2 voor metrische maten, de prestaties meet je volgens ISO 4409. Daardoor past een pomp van het ene merk mechanisch op het voorzetlager van het andere, mits flens en as gelijk zijn.
Een losse pomp of motor heeft als component meestal geen eigen CE-plicht. Als machinebouwer toon je de conformiteit aan op machineniveau, met EN ISO 4413 als norm voor het hydraulische systeem.
Vanaf 20 januari 2027 vervangt de Machineverordening (EU) 2023/1230 de Machinerichtlijn 2006/42/EG. In een explosiegevaarlijke zone gebruik je alleen pompen en motoren met ATEX-goedkeuring voor de juiste zone- en temperatuurklasse; controleer die per artikel, niet per pomptype.
Casappa, Danfoss, Bosch Rexroth, White en Sunfab dekken de pomp- en motorkant, Borelli de aandrijving ertussen en OMFB de handpompen.
| Merk | Sterk in | Typische inzet |
|---|---|---|
| Casappa | tandwielpompen en tandwielmotoren, ook als dubbelpomp, met bijpassende boutensets en afdichtingen | mobiele hydrauliek en aggregaten met vaste opbrengst |
| Danfoss | orbitmotoren, orbitrols en plunjerpompen met load sensing | lieren, hydraulische besturing en machines met wisselende debietvraag |
| Bosch Rexroth | tandwielpompen, onder meer de AZPF-serie | mobiele en industriële hydrauliek |
| White | orbitmotoren en afdichtingssets voor orbitmotoren | 1-op-1 vervanging en revisie van orbitmotoren |
| Sunfab | plunjerpompen, plunjermotoren en tandwielkasten | mobiele toepassingen met hoge werkdruk |
| Borelli | voorzetlagers, koppel- en splinebussen en elektromagnetische koppelingen | de mechanische verbinding tussen aandrijving en pomp |
| OMFB | handpompen | mobiele toepassingen zonder elektrische aandrijving |
Genormeerde flenzen en assen maken merken mechanisch uitwisselbaar, maar afdichtingssets, asuiteinden en boutensets blijven merk- en seriegebonden. Blijf daarom binnen één merk en serie waar dat past: dan passen dezelfde reservedelen op meerdere machines.
Monteurs, werkplaatsen en onderhoudsteams in industrie, aannemerij en machinebouw bestellen bij INDI pompen, hydromotoren en aandrijfdelen op één zakelijk account. Alles valt onder Hydrauliek, waar je ook de slangen, koppelingen en ventielen voor hetzelfde circuit vindt.
Ken je het typenummer, dan bestel je direct op dat nummer. Een eerder gebruikte combinatie van pomp, koppelbus en lantaarnstuk zet je op een lijst of bij je favorieten, zodat je hem voor de volgende machine in één keer opnieuw bestelt.
Wil je een pompset laten samenstellen, een alternatief voor een bestaand type laten controleren of een prijsopgave voor een project? Neem contact op met de productspecialisten: zij rekenen debiet, koppel en aansluitmaten met je door.
Druk bepaalt de kracht of het koppel, debiet bepaalt de snelheid. De pomp levert alleen debiet; de druk ontstaat pas door de weerstand van de cilinder of hydromotor die de belasting draagt.
Bij een hydromotor levert het drukverschil het koppel en het debiet het toerental. Dimensioneer pomp en motor daarom altijd op beide waarden, niet alleen op de maximale druk.
In een open circuit zuigt de pomp uit de tank en stroomt de retourolie via ventiel en filter terug naar de tank. In een gesloten circuit stroomt de olie van de motor direct terug naar de zuigzijde van de pomp, vult een vulpomp het lekverlies aan en keert de pomp de stroomrichting om.
Een gesloten circuit zie je vooral bij rijaandrijving met een plunjerpomp en plunjermotor als paar, een open circuit bij werkhydrauliek met cilinders en meerdere verbruikers. Kies pomp en motor daarom altijd voor hetzelfde circuittype.
Load sensing betekent dat de pomp haar opbrengst regelt op de druk die de belasting op dat moment vraagt. Een stuursignaal uit het ventiel of de orbitrol houdt een vast drukverschil aan, doorgaans 15 tot 25 bar boven de lastdruk.
Zo levert de pomp alleen het debiet dat nodig is, met minder energieverlies en opwarming dan een pomp met vaste opbrengst. Pomp en ventiel of orbitrol hebben daarvoor allebei een LS-aansluiting nodig.
De draairichting van de pomp volgt uit de aandrijving: kijk vanaf de askant, draait de as met de klok mee, dan heb je een rechtsdraaiende pomp nodig. De typecode geeft die richting aan, vaak met R of D voor rechts en L of S voor links.
Bij de hydromotor bepaalt de poort waarop je de druk zet de draairichting, en met een stuurventiel keer je die om. Draai een pomp nooit tegen haar richting in, want zuig- en drukzijde horen bij die richting.
Alleen als de fabrikant de uitvoering als pomp én motor opgeeft. Een tandwielpomp voert lekolie intern af naar de zuigzijde en heeft meestal één vaste draairichting.
Draait hij als motor met druk aan de retourzijde, dan komt die druk op de asafdichting en gaat die lekken. Moet de aandrijving omkeren of staat er tegendruk op de retour, kies dan een tandwielmotor met aparte drain of bidirectionele uitvoering.
De olie volgt uit het meest kritische onderdeel in het circuit, meestal de plunjerpomp of plunjermotor, met de viscositeit en reinheidsklasse volgens ISO 4406 die die fabrikant opgeeft. Minerale HLP- of HVLP-olie in ISO VG 32, 46 of 68 past bij standaard NBR-afdichtingen.
Biologisch afbreekbare HEES-olie vraagt meestal FKM en een vrijgave van de fabrikant van elke pomp en motor in het circuit. Sluiten olie en afdichting niet op elkaar aan, dan zwelt of krimpt de afdichting en lekt het onderdeel.
Wij staan voor je klaar.
Maandag - vrijdag 7 - 18 uur
