Tandwielen of plunjers in een hydraulische pomp zetten de draaibeweging van een motor of aftakas om in een oliestroom die cilinders en hydromotoren aandrijft. In de werkplaats heet hij hydrauliekpomp, hydropomp of oliepomp; technisch kies je tussen een tandwielpomp tot circa 300 bar en een plunjerpomp tot circa 400 bar. Of een pomp past, bepaal je op werkdruk in bar en debiet in l/min samen, niet op het slagvolume alleen.
Bij INDI vind je tandwielpompen met aluminium of stalen pomphuis, plunjerpompen voor open en gesloten circuit en hand- en voetpompen, van Casappa, Bosch Rexroth, Danfoss, OMFB en Sunfab. Dubbel- en tandempompen, aandrijfassen, koppelingen en afdichtingssets voor revisie zitten in hetzelfde assortiment.
Een hydraulische pomp levert volume, geen druk: de druk ontstaat pas door de weerstand van de belasting. Daarom selecteer je op debiet en op de werkdruk die het pomphuis continu aanhoudt. De drie hoofdtypen verschillen zo:
| Type | Werking | Opbrengst | Aandrijving |
|---|---|---|---|
| Tandwielpomp | twee ingrijpende tandwielen voeren de olie langs het pomphuis naar de drukzijde | vast slagvolume, constant debiet per omwenteling | elektromotor, verbrandingsmotor of aftakas |
| Plunjerpomp | plunjers in een roterend cilinderblok met schuine schijf of schuine as | vast of variabel slagvolume, ook met load sensing of drukcompensatie | elektromotor, verbrandingsmotor of aftakas |
| Hand- of voetpomp | een handel of pedaal drukt per slag een plunjer in | vast volume per slag | handkracht of voetkracht, zonder motor |
Bij tandwielpompen bepaalt het pomphuis de belastbaarheid. Tandwielpompen met aluminium pomphuis, zoals de Polaris-serie van Casappa, zijn licht en compact en passen bij middelhoge druk. Tandwielpompen met stalen pomphuis verdragen hogere drukpieken, zware belasting en sterke temperatuurwisselingen.
Kies een tandwielpomp voor robuuste systemen met een vast debiet tot circa 300 bar, en een plunjerpomp voor hoge druk tot circa 400 bar of een wisselende vraag. Het circuittype weegt even zwaar: een rijaandrijving vraagt een gesloten circuit, een werktuigfunctie met tank een open circuit.
| Type | Werkdruk (continu) | Circuittype | Typische inzet |
|---|---|---|---|
| Tandwielpomp, aluminium pomphuis | tot circa 250 bar | open circuit met tank | heftafels, persen, laadkranen en aggregaten met vaste opbrengst |
| Tandwielpomp, stalen pomphuis | tot circa 300 bar | open circuit met tank | zware machines met drukpieken en lange draaitijden |
| Plunjerpomp, open circuit | tot circa 400 bar | open circuit met tank en retourfiltratie | machines met meerdere functies, load sensing en wisselende belasting |
| Plunjerpomp, gesloten circuit | tot circa 400 bar | gesloten circuit met voedingspomp en spoelklep | hydrostatische rij- en transmissieaandrijving, lieren |
| Hand- of voetpomp | per uitvoering verschillend | open circuit met klein reservoir | noodbediening, servicewerk, losse cilinder of persgereedschap |
Bij wisselende belasting of meerdere functies tegelijk kijk je bij de plunjerpompen voor open circuit, voor een rijaandrijving of hydrostatische transmissie bij de plunjerpompen voor gesloten circuit.
Een handpomp of voetpomp kies je voor een functie zonder motor of aftakas, zoals een noodzakking of een klem op de servicewagen.
Naast druk en debiet bepalen vier specificaties of een pomp op je aandrijving en je olie aansluit: flensnorm, astype, draairichting en afdichtingsmateriaal.
| Specificatie | Varianten | Waar je op let |
|---|---|---|
| Flensnorm | SAE-A, SAE-B, SAE-C, Duitse, Europese, Italiaanse of ISO-flens | steekmaat van de bevestigingsgaten en diameter van de centreerrand |
| Astype | conisch 1:5 of 1:8 met spie, cilindrisch met spie, spline volgens DIN 5482 of SAE (bijvoorbeeld 9T of 13T 16/32), Oldham-tang | asdiameter, aantal tanden en de koppeling met motor of tandwielkast |
| Draairichting | met de klok mee, tegen de klok in, bidirectioneel | kijkrichting vanaf de aszijde en de stand van zuig- en drukpoort |
| Afdichtingsmateriaal | NBR voor minerale olie (HLP, HM), FKM voor esterolie (HEES) en hoge temperatuur | olietype en olietemperatuur bij continu bedrijf |
Een pomp met één vaste draairichting bouwt bij een verkeerd draaiende aandrijving geen druk op en beschadigt binnen korte tijd lagers en asafdichting. Alleen een pomp die als bidirectioneel in de productdata staat, draait beide kanten op.
Neem contact op als je twijfelt of een pomp op jouw flens, as en poortmaat aansluit, en stuur het typeplaatje of de datasheet mee.
Een gelijk slagvolume is niet genoeg voor een 1-op-1 vervanging: ook flens, as, draairichting, poortmaat en drukklasse moeten overeenkomen. Leg deze gegevens vast voordat de oude pomp eruit gaat:
Met het typenummer van de bestaande pomp als uitgangspunt bepaal je een gelijkwaardig alternatief, ook van een ander merk.
Zit de slijtage alleen in afdichtingen of lagers, dan volstaat vaak revisie met de reserveonderdelen voor tandwielpompen, de reserveonderdelen voor plunjerpompen of de reserveonderdelen voor handpompen.
Neem contact op voor een concreet vervangingsvoorstel op basis van de datasheet of het typenummer van je huidige pomp.
Het debiet van een pomp met vast slagvolume bereken je met debiet (l/min) = slagvolume (cm³/omw) × toerental (omw/min) ÷ 1000:
Rekenvoorbeeld: een tandwielpomp van 22 cm³/omw op een elektromotor van 1450 omw/min.
22 × 1450 ÷ 1000 → 31,9 l/min theoretisch debiet. Bij een volumetrisch rendement van circa 95 procent houd je ruim 30 l/min over.
Draait de pomp dag en nacht, kies het slagvolume dan op het benodigde debiet bij het werkelijke toerental. Een te ruim gekozen pomp blaast het overschot via de drukbegrenzer af als warmte in je olie.
Reken ook het aandrijfvermogen mee: 30 l/min bij 200 bar vraagt bij circa 85 procent rendement bijna 12 kW aan de as.
Cavitatie voorkom je met een korte, ruime zuigleiding, een schoon aanzuigfilter en olie binnen het viscositeitsvenster van de pomp. Bij te veel aanzuigweerstand ontstaan dampbellen die materiaal uit tandwielen en plunjers slaan. De meest voorkomende oorzaken:
Houd de zuigleiding minstens één maat ruimer dan de drukleiding en plaats de tank bij voorkeur boven de pomp, zodat de olie toeloopt.
Casappa, Bosch Rexroth, Danfoss, OMFB en Sunfab dekken samen het bereik van compacte tandwielpomp tot plunjerpomp voor zware mobiele hydrauliek.
| Merk | Sterk in | Typische inzet |
|---|---|---|
| Casappa | tandwielpompen in aluminium, waaronder de Polaris-serie, met brede keuze in flens, as en draairichting, plus revisie- en boutensets | werktuighydrauliek, aggregaten, heftafels en persen |
| Bosch Rexroth | tandwielpompen voor industriële en mobiele hydrauliek | machinebouw en vaste installaties |
| Danfoss | plunjerpompen met load sensing, plus koppelingen en aandrijfdelen | zware machines met meerdere hydraulische functies |
| OMFB | handpompen en pompen voor voertuighydrauliek | kippers, laadkranen en opbouw op de aftakas |
| Sunfab | plunjerpompen met schuine as voor montage op de aftakas | vrachtwagenopbouw en mobiele installaties met hoge druk |
Blijf waar mogelijk binnen één merk en serie: flens, as, koppeling en afdichtingsset sluiten dan in maat en drukklasse op elkaar aan.
Monteurs, onderhoudsteams en werkvoorbereiders in industrie, aannemerij en machinebouw bestellen bij INDI pompen, revisiesets en koppelingen direct op artikelnummer, of vanuit hun lijsten en favorieten voor de volgende revisie.
Deze pompen vallen onder pompen en motoren. Zoek je een pomp die direct op 12, 24 of 230 V draait, dan heb je een complete eenheid met elektromotor, tank en ventielblok nodig: die vind je bij de hydraulische aggregaten en powerpacks.
Neem contact op voor advies op basis van een stuklijst, een vervangingsvoorstel bij een bestaand typenummer of een offerte voor meerdere machines. Onze productspecialisten rekenen druk, debiet en aansluitingen met je door.
Nominale druk is de druk waarbij de pomp continu draait binnen zijn opgegeven levensduur, piekdruk is alleen kortstondig toelaatbaar, bijvoorbeeld als de drukbegrenzer aanspreekt. Dimensioneer daarom op de nominale druk en houd de piekdruk als marge. Stel de drukbegrenzer af onder de nominale waarde van de zwakste component in het circuit.
Bij beginnende slijtage, zoals meer geluid, lichte lekkage langs de as of licht drukverlies, volstaat meestal revisie met een afdichtingenset. Zijn de tandflanken ingelopen, het pomphuis uitgesleten of de lagers beschadigd, dan is een nieuwe pomp de betere keuze. Spoel bij een vervuild systeem ook de leidingen en vervang de filters, anders loopt de gereviseerde pomp dezelfde schade op.
Let bij montage op drie punten:
Twijfel je over as of koppeling, dan kijken onze productspecialisten met je mee.
Een gierend geluid wijst meestal op lucht die de pomp aanzuigt, een dichtgeslibd aanzuigfilter, te koude en te dikke olie of versleten lagers. Controleer eerst het oliepeil, de zuigkoppelingen en het aanzuigfilter, en meet de olietemperatuur. Pas als de zuigzijde in orde is, zoek je de oorzaak in de pomp zelf.
Een pomp met vast slagvolume verplaatst per omwenteling steeds dezelfde hoeveelheid olie, zodat het debiet het toerental volgt. Een pomp met variabel slagvolume past de opbrengst aan de systeemvraag aan via load sensing of drukcompensatie, en die regeling vind je alleen bij plunjerpompen. Kies variabel bij wisselende belasting of meerdere functies tegelijk: de pomp levert dan alleen wat het systeem vraagt en de olie blijft koeler.
Voor minerale hydrauliekolie van het type HLP of HM volstaat NBR, voor biologisch afbreekbare esterolie (HEES) en hogere olietemperaturen kies je FKM. NBR houdt het tot circa 100 °C, FKM gaat hoger en blijft bestand tegen esters en veel additieven. Stap je over van minerale olie op HEES, vervang dan ook de asafdichting en de pakkingen.
Wij staan voor je klaar.
Maandag - vrijdag 7 - 18 uur
