Een hydraulische afdichting (seal, dichting of pakking) is een ring van NBR, PU of PTFE die de olie in een hydraulisch systeem onder druk binnenhoudt en lekkage tussen bewegende of vaste delen voorkomt. Dynamische afdichtingen zoals stang- en zuigerafdichtingen werken langs een bewegende stang of zuiger, statische afdichtingen zoals O-ringen dichten vaste verbindingen af. De positie in de cilinder bepaalt het type, medium en temperatuur bepalen het materiaal en de werkdruk bepaalt of je een back-up-ring nodig hebt.
Bij INDI vind je de afdichtingen en geleidingselementen van een hydraulische cilinder bij elkaar. Aan de stangzijde zijn dat stangafdichtingen, afstrijkers en back-up ringen, op de zuiger zuigerafdichtingen en geleideringen, en voor beide posities U-manchetten. Hallite, Sealtech en Di Natale-Bertelli vullen dat aan met PTFE-glijringen, Stepseal-uitvoeringen en complete sets voor een cilinderrevisie.
Het type volgt uit de plek in de cilinder: elke positie vraagt een eigen profiel en een eigen functie. De tabel zet de zes typen naast elkaar, van de stangzijde tot de statische afdichtingen.
| Type | Positie | Functie | Gangbaar profiel en materiaal |
|---|---|---|---|
| Stangafdichting | dynamisch, in de cilinderkop aan de stangzijde | houdt de olie binnen langs de uitschuivende zuigerstang | U-manchet in PU of PTFE-ring met O-ring |
| Zuigerafdichting | dynamisch, in de groef op de zuiger | houdt de druk vast tussen de twee cilinderkamers | compactafdichting, U-manchet of PTFE-glijring |
| Afstrijker of stangwisser | dynamisch, aan de buitenzijde van de cilinderkop | strijkt vuil, zand en vocht van de stang voordat die naar binnen gaat | PU, ingeklikt of in een metalen huis |
| Geleidering of geleideband | rond de zuiger en in de cilinderkop | vangt dwarskrachten op en voorkomt metaal-op-metaalcontact | POM, polyesterweefsel of PTFE-brons |
| Back-up-ring | achter of naast een drukbelaste afdichting | ondersteunt het profiel en voorkomt extrusie in de spleet bij hoge druk | PTFE, POM of hard PU |
| O-ring | statisch, in kop, bodem, flens- en poortaansluitingen | dicht vaste delen af en dient als energiserend element achter een PTFE-ring | NBR, HNBR of FKM |
De positie bepaalt het type, niet het uiterlijk van de ring. Een U-manchet bestaat bijvoorbeeld als stang- en als zuigeruitvoering, elk met een eigen maatreeks, en de lip wijst altijd naar de drukzijde. Kies je U-manchetten, controleer dan eerst voor welke positie het profiel bedoeld is.
Zoek je een oliekeerring voor een hydraulische cilinder, dan heb je bijna altijd een stangafdichting nodig. Een keerring volgens DIN 3760 dicht een draaiende as af en is niet gemaakt voor een heen en weer bewegende stang onder systeemdruk.
Vier gegevens bepalen de keuze: het cilindertype, de maximale werkdruk, het medium en de manier waarop de cilinder belast is. De tabel koppelt de bedrijfssituatie aan een opbouw die daarbij past.
| Situatie | Opbouw | Waarom |
|---|---|---|
| Constante hoge werkdruk, zoals bij persen en industriële installaties | PU-profiel met back-up-ring, of PTFE-ring met O-ring | de back-up-ring vult de spleet tussen stang en kop en voorkomt dat het profiel extrudeert |
| Wisselende of schokbelasting op mobiel materieel, zoals hefwerktuigen en graafmachines | compactafdichting met brede geleideringen en een zware afstrijker | de geleiding vangt de dwarskrachten op en houdt het profiel op zijn plek |
| Lage snelheid of nauwkeurig positioneren | PTFE-glijring met O-ring | lage wrijving, dus geen stick-slip: de stang loopt gelijkmatig in plaats van schokkerig |
| Vervuilde omgeving en buitenwerk | afstrijker met dubbele lip of in een metalen huis | zand op de stang snijdt de stangafdichting binnen korte tijd open |
Twijfel je over de combinatie van profiel, geleiding en back-up-ring bij jouw werkdruk? Neem contact op met de productspecialisten van INDI en geef het cilindertype, de werkdruk en de maten van stang en boring door.
Het medium en de bedrijfstemperatuur bepalen het materiaal, de werkdruk bepaalt daarna het profiel. Minerale hydrauliekolie (HLP), biologisch afbreekbare olie (HEES) en water-glycol (HFC) stellen elk andere eisen aan de afdichting.
| Materiaal | Werktemperatuur (indicatie) | Eigenschap | Typische inzet |
|---|---|---|---|
| NBR (nitrilrubber) | circa −30 tot +100 °C | standaard elastomeer, goed bestand tegen minerale olie | O-ringen, statische afdichtingen en energiserende ringen |
| HNBR | tot circa +150 °C | hittebestendiger en slijtvaster dan NBR | O-ringen en afdichtingen in warmere systemen |
| PU (polyurethaan) | circa −30 tot +110 °C | hoge slijtvastheid, drukbestendig en extrusievast | stang- en zuigerafdichtingen, afstrijkers, mobiel materieel |
| FKM (Viton) | tot circa +200 °C | bestand tegen hoge temperatuur, synthetische olie en chemicaliën | warme omgevingen en agressieve media |
| PTFE en PTFE-brons | breed bereik, begrensd door de O-ring erachter | zeer lage wrijving, chemisch bestendig en maatvast | glijringen, Stepseal-uitvoeringen, back-up-ringen |
| POM en polyesterweefsel | tot circa +100 °C (POM) of hoger (weefsel) | hard en drukvast, draagt dwarskrachten | geleideringen en back-up-ringen |
Kies dus eerst op medium en temperatuur, pas daarna op profiel. PU verliest in water-glycol en bij hoge temperatuur sterkte door hydrolyse; zit je boven 100 °C, kijk dan naar FKM, HNBR of PTFE en controleer per artikel de maximale gebruikstemperatuur.
Meet stang, boring en groef met een digitale schuifmaat en noteer binnendiameter, buitendiameter en hoogte. Gebruik de oude ring en een foto van de doorsnede als controle op profiel en materiaal, want een versleten of gezwollen ring wijkt al snel een paar tienden af.
Let bij het vergelijken op de volgorde van de maten in de artikelnaam: bij stangafdichtingen staat meestal de stangdiameter voorop, bij zuigerafdichtingen vaak de boring. Leg je maten vervolgens naast de genormeerde inbouwruimten: ISO 5597 voor stang- en zuigerafdichtingen, ISO 7425 voor PTFE-ringen met O-ring en ISO 6195 voor afstrijkers.
Een afwijkende of niet-genormeerde groef vraagt een op maat gedraaide afdichting. Herken je het profiel niet met zekerheid? Neem contact op en stuur de gemeten maten plus een foto van de doorsnede van de oude afdichting mee.
Bij een volledige revisie kies je een complete afdichtingsset, bij één lekkende ring op een verder gave cilinder volstaat een losse afdichting. De tabel zet de drie aanpakken naast elkaar.
| Aanpak | Wanneer | Let op |
|---|---|---|
| Losse afdichting | één lekkende stangafdichting of afstrijker, cilinder verder in orde | vervang de afstrijker meteen mee, want die beschermt de nieuwe stangafdichting |
| Complete afdichtingsset (seal kit) | volledige revisie, de cilinder ligt toch open | alle afdichtingen, afstrijkers, geleiding en back-up-ringen in één keer, zonder maat- of materiaalfouten |
| Merkspecifieke set per cilinder | meerdere cilinders in één project of machinepark | een universele set past alleen bij exact hetzelfde groefprofiel, dezelfde maatreeks en hetzelfde materiaal |
Voor gangbare cilinders vind je standaard afdichtingsets, voor cilinders in grondverzet en ander zwaar mobiel materieel de afdichtingsets voor grondverzettechniek, met profielen die tegen schokbelasting en vervuiling bestand zijn.
Noteer na de revisie welke set of welke maten in de cilinder zitten, naast het typenummer van de cilinder op je stuklijst. Bij de volgende revisie bestel je dan direct, zonder opnieuw te meten, en staat de machine korter stil.
Een nieuwe afdichting lekt meestal opnieuw door schade eromheen. Loop daarom bij het vervangen deze punten na:
Liever niet zelf openen? INDI verzorgt ook de revisie van hydraulische cilinders, inclusief afdichtingen, geleiding en het herstellen of vervangen van de stang.
Hallite, Sealtech en Di Natale-Bertelli dekken samen de losse profielen, de geleiding en de complete revisiesets.
| Merk | Sterk in | Typische inzet |
|---|---|---|
| Hallite | breed programma stang- en zuigerafdichtingen in PU, NBR en PTFE, afstrijkers, geleideringen en Stepseal-uitvoeringen | industriële en mobiele cilinders, van standaardmaat tot hoge werkdruk |
| Sealtech | stangafdichtingen in gangbare metrische maatreeksen | vervanging van een lekkende stangafdichting bij onderhoud |
| Di Natale-Bertelli | afdichtingssets voor de eigen cilinders | complete revisie van een specifieke cilinder |
Blijf waar mogelijk binnen één merk per cilinder. Profiel, geleidering en back-up-ring van dezelfde fabrikant sluiten qua maatreeks en groefmaat op elkaar aan, zodat je bij meerdere cilinders niet per ring uitzoekt of de combinatie klopt.
Monteurs, onderhoudsteams en werkplaatsen in industrie, aannemerij en machinebouw bestellen bij INDI losse afdichtingen, geleidingselementen en complete sets voor hydraulische cilinders en onderdelen. In de categorie hydrauliek vind je daarnaast de pompen, slangen en koppelingen rond de cilinder.
Ken je het artikelnummer, dan bestel je direct op nummer. In je zakelijke account vind je eerdere bestellingen terug, zodat je de afdichtingen van een vorige revisie in één keer opnieuw bestelt. Werk je aan meerdere cilinders of een heel project, bundel dan alle maten en sets in één bestelling.
Wil je advies over profiel en materiaal of een prijsopgave voor een complete revisie? Neem contact op en geef het typenummer van de cilinder door.
De maximale werkdruk hangt af van profiel en materiaal: de meeste stang- en zuigerafdichtingen zijn opgegeven tot 400 bar, sommige profielen tot 700 bar. Druk, temperatuur en de spleet tussen stang en kop bepalen samen de grens, want warm materiaal extrudeert eerder. Een back-up-ring verhoogt de extrusieweerstand bij gelijk profiel. Controleer daarom de drukwaarde per artikel en neem nooit de waarde van een vergelijkbare ring over.
Vervang de afdichtingen bij elke geplande revisie van de cilinder en zodra je slijtagesignalen ziet, ook als een ring er nog goed uitziet. Plan de revisie op draaiuren of volgens het onderhoudsschema van de machinefabrikant, niet pas bij een oliespoor op de stang. Twijfel je, vervang dan de complete set in plaats van één ring: de andere ringen in dezelfde cilinder hebben net zoveel uren gedraaid.
Een stug PTFE-profiel verwarm je meestal voor montage in schone hydrauliekolie, op de temperatuur die de fabrikant opgeeft, en kalibreer je daarna met een kalibreerhuls terug naar maat. Een PU-profiel monteer je meestal op kamertemperatuur; licht opwarmen helpt in een koude werkplaats. Werk altijd met een montagekegel of montagehuls in een schone, braamvrije groef en smeer de afdichting licht in met de systeemolie.
Een lekkende of versleten afdichting herken je aan deze signalen:
Inspecteer de stang en vervang de afdichtingen bij twijfel tijdens de eerstvolgende revisie. Rij niet lang door op een lekkende ring, want binnenkomend vuil beschadigt daarna ook stang en buis.
Nee, in de meeste gevallen niet. Een standaard O-ring is gemaakt voor statische verbindingen; op een bewegende stang of zuiger rolt of tordeert hij in de groef, slijt hij ongelijk en extrudeert hij bij drukwisselingen. Een dynamische positie vraagt een profielafdichting, bij hoge druk met back-up-ring. Achter een PTFE-ring werkt een O-ring wel goed, als energiserend element dat de ring tegen het loopvlak drukt.
Een enkele afdichting houdt druk vanuit één richting, een dubbele afdichting houdt druk vanuit twee richtingen. Een stangafdichting en de zuiger van een enkelwerkende cilinder werken met een enkelwerkend profiel. De zuiger van een dubbelwerkende cilinder vraagt een dubbelwerkende zuigerafdichting, zoals een compactafdichting, of twee enkele profielen rug aan rug. De manier waarop de cilinder belast is bepaalt dus de keuze, niet de maat.
Wij staan voor je klaar.
Maandag - vrijdag 7 - 18 uur
