Lasapparatuur

Een lasapparaat, ook wel lasmachine of lastrafo genoemd, is een stroombron die netspanning omzet in een instelbare lasstroom en daarmee metalen onderdelen smeltend met elkaar verbindt. Drie processen dekken vrijwel al het werkplaatswerk: MIG/MAG voor snelheid op constructiestaal, TIG voor precisie op RVS en aluminium, en MMA (elektrode) voor buitenwerk en vervuild materiaal. Twee specificaties bepalen de keuze: het lasstroombereik bij jouw materiaaldikte en de inschakelduur bij die stroom.

Bij INDI bestel je bijna vijftig artikelen binnen lasapparatuur: inverter-lasapparaten, complete laspakketten, draadaanvoerunits en printplaten van GYS en Telwin. Ga direct naar inverter-lasapparaten, MIG/MAG-lasapparaten of TIG-lasapparaten, of loop hieronder de keuze door in vier stappen: proces, stroomsterkte, voedingsspanning en inschakelduur.

Wat is lasapparatuur en welke types lasapparaten zijn er?

Een lasapparaat vormt een vlamboog tussen elektrode en werkstuk. Die boog levert de warmte om basismateriaal en toevoegmateriaal tot één geheel te smelten, de rest van de machine regelt hoe stabiel dat gebeurt.

Het verschil tussen de lasprocessen zit in twee dingen: hoe het toevoegmateriaal de boog in gaat, en hoe het smeltbad bescherming krijgt tegen zuurstof en stikstof uit de lucht.

Lasproces	Toevoer en bescherming	Sterk in	Typisch materiaal	Aandachtspunt
MIG/MAG	Draadelektrode via het pistool, beschermgas uit een fles: argon bij MIG, argon/CO₂-menggas bij MAG	Snelheid, lange naden, geen slak verwijderen	Constructiestaal, verzinkt staal, plaatwerk vanaf circa 1,5 mm	Binnenwerk: wind blaast het beschermgas weg
TIG	Wolfraamelektrode blijft staan, lasstaaf voeg je met de hand toe, puur argon als beschermgas	Zichtwerk, weinig vervorming, geen spatten	RVS, aluminium (AC/DC), dun plaatwerk en leidingwerk	Laagste lassnelheid en de steilste leercurve
MMA (elektrode)	Beklede elektrode, de flux vormt zelf het beschermgas en laat een slaklaag achter	Buitenwerk en reparatie zonder gasfles	Constructiestaal, gietijzer, geroest of geverfd materiaal	Slak wegbikken na elke laag

Kort antwoord op de vraag MIG/MAG of TIG voor onderhoudswerk: kies MIG/MAG als snelheid en meters leiden, kies TIG als materiaal en aanzicht leiden, en kies MMA zodra je zonder gasfles op vervuild materiaal werkt.

Een multiproces-machine zoals de Multipearl 211-4 of de TECHNOMIG 210 DUAL combineert de drie processen in één stroombron. Let daarbij op hoe volwaardig elk proces is uitgevoerd: TIG met lift-ontsteking en zonder AC is iets anders dan een echte TIG-bron met HF-ontsteking.

Inverter of lastrafo: waarom een inverter-lasapparaat de standaard is

Vrijwel elk modern lasapparaat is een inverter. De inverter schakelt de netspanning op hoge frequentie, waardoor de zware nettransformator plaatsmaakt voor compacte elektronica.

Dat zie je terug in het assortiment: van circa 3,2 kg voor een lichte MMA-inverter tot ruim 60 kg voor een zware MIG/MAG-installatie, met zeven machines onder 5 kg en dertien in de klasse 5 tot 10 kg. Een oude lastrafo blijft robuust en ongevoelig voor vervuiling, maar verliest op gewicht, regelbaarheid en energieverbruik.

Drie boogfuncties zitten standaard in de meeste inverters en maken het verschil voor wie niet dagelijks last:

• Hot start: extra stroom op het moment van aansteken, zodat de elektrode meteen pakt.
• Arc force: korte stroomstoot bij een te kort boogje, zodat de boog niet dooft.
• Anti-stick: terugregeling zodra de elektrode vastplakt, wat gloeien van de elektrode voorkomt.

Hoeveel ampère heb je nodig voor jouw materiaaldikte?

Reken voor constructiestaal met ongeveer 30 tot 40 A per millimeter materiaaldikte. Dat is een startpunt: lasstand, naadvorm en het aantal lagen verschuiven de benodigde stroom flink.

Materiaaldikte	Richtwaarde lasstroom	Waar je op let bij de machinekeuze
1 tot 2 mm	30 tot 70 A	Laag startbereik telt zwaarder dan topstroom, bijvoorbeeld vanaf 5 of 10 A
3 mm	90 tot 120 A	Een bereik van 10 tot 160 A dekt dit ruim, ook bij meerdere lagen
4 mm	120 tot 160 A	Neem marge: continu op maximum lassen betekent continu tegen de thermische beveiliging aan
5 tot 6 mm	150 tot 200 A	Een bereik tot 200 A plus een inschakelduur die bij die stroom past
8 mm en dikker	200 A en hoger, in meerdere lagen	Driefase 400 V met hoge inschakelduur, anders loopt de machine vast op afkoeltijd

Richtwaarden voor onderhands lassen in constructiestaal. De fabrikantgegevens en het advies op de elektrodeverpakking blijven leidend.

In het assortiment lopen de instelbare stroombereiken van 10–100 A tot 20–200 A, met 10–160 A als meest voorkomende bereik. Kijk daarbij net zo goed naar het minimum als naar het maximum: voor TIG-werk op 1 mm RVS bepaalt een startbereik vanaf 5 A of de machine bruikbaar is.

Is een lasapparaat op 230 V krachtig genoeg, of heb je 400 V nodig?

230 V volstaat voor service, onderhoud en de meeste reparaties. In het assortiment haal je op 230 V lasstroombereiken tot 200 A, bij een opgenomen vermogen van 4,1 tot 6 kW.

Criterium	230 V eenfase	400 V driefase
Lasstroom in dit assortiment	Bereiken tot 200 A, bijvoorbeeld 10–160 A en 20–200 A	Hogere stromen bij een hoge inschakelduur, zoals de KRONOS-serie en Mastermig 305i
Aansluiting	Gewone contrastekker, trage zekering van 16 A bij de meeste machines	Krachtstroom via een erkend installateur, trage zekering van 32 A bij de zwaarste uitvoering
Belasting van je installatie	Alles op één fase, dus gevoelig voor een gedeelde groep	Verdeeld over drie fasen, dus lagere stroom per fase
Past bij	Servicewerk op locatie, onderhoud, reparatie, hechtwerk	Industrieel lassen, productiewerk met lange naden, constructiewerkplaatsen

Let op het zekeringtype: waar de fabrikant een trage zekering voorschrijft, ziet een snelle automaat de inschakelpiek van de inverter als kortsluiting en schakelt af.

Deel een lasgroep verder nooit met een compressor of koelinstallatie die tijdens het lassen inschakelt. Houd verlengkabels kort en voldoende dik en rol een haspel volledig af, anders geeft spanningsval een onrustige boog en een warme haspel.

Welke IP-klasse past bij jouw werkomgeving?

De IP-code op het typeplaatje geeft aan hoeveel stof en water het apparaat verdraagt. Binnen dit assortiment vind je twee klassen.

IP-klasse	Bescherming tegen water	Geschikt voor	Aantal artikelen
IP21	Verticaal vallende druppels	Droge werkplaats, binnengebruik, opslag in de bus	7
IP23	Sproeiwater tot 60° van verticaal	Buitenwerk onder een afdak, loods met open deuren, wasplaats	6

Het eerste cijfer 2 betekent bij beide klassen bescherming tegen vaste voorwerpen vanaf 12,5 mm, dus tegen vingers en grof vuil. Fijn slijp- en staalstof houdt geen van beide klassen tegen.

Dat stof gaat met de koelluchtstroom mee naar binnen en slaat neer op de elektronica. Zet de machine daarom buiten de slijpwolk, niet direct op een natte vloer en met vrije ruimte rond de ventilatieopeningen.

Wat betekent de inschakelduur (duty cycle) van een lasapparaat?

De inschakelduur is het percentage van een cyclus van tien minuten dat je bij een opgegeven lasstroom doorlast. Het is de specificatie die bepaalt of een apparaat geschikt is voor productiewerk of voor incidentele reparaties.

Opgave	Lassen per 10 minuten	Afkoelen	Past bij
20% bij de gebruikte stroom	2 minuten	8 minuten	Hechtwerk en incidentele reparatie
35% bij de gebruikte stroom	3,5 minuten	6,5 minuten	Servicewerk op locatie, handmatig lassen met veel voorbereiden
60% bij de gebruikte stroom	6 minuten	4 minuten	Dagelijks werkplaatsgebruik
100% bij de gebruikte stroom	10 minuten	Geen onderbreking nodig	Productiewerk en mechanisch lassen met lange naden

Let goed op bij welke stroom de fabrikant de waarde opgeeft. Bijna elke machine haalt 100% bij lage stroom, dus de relevante vraag is de inschakelduur bij de stroom die jij gebruikt.

Boogtijd is bovendien geen werktijd: wie aftikt, hecht, richt en meet, komt zelden boven 30% boogtijd. De meetmethode staat in NEN-EN-IEC 60974-1 en geldt bij 40 °C, dus in een warme werkplaats of met een vervuilde ventilator haal je minder.

Welk lasapparaat past bij jouw toepassing?

Zoek je situatie in de tabel en houd de combinatie van proces, stroombereik en inschakelduur bij elkaar. Die drie samen bepalen of een machine het werk volhoudt.

Situatie	Proces	Lasstroombereik	Inschakelduur	Voeding en gewicht
Incidentele reparatie en hechtwerk	MMA of compacte MIG/MAG	10–160 A	Bescheiden	230 V, gewicht ondergeschikt
Servicemonteur op locatie	MMA, eventueel TIG DC	Tot circa 180 A	Gemiddeld	230 V, onder 10 kg, bij voorkeur in een koffer
Dun plaatwerk en zichtwerk in RVS of aluminium	TIG DC of AC/DC	Vanaf circa 5 A tot 200 A	Laag tot gemiddeld	230 V, HF-ontsteking gewenst
Dagelijks werkplaatsgebruik	MIG/MAG of TIG	Richting 200 A	Hoog bij de gebruikte stroom	230 V of 400 V, op wielen met fleshouder
Industrieel lassen en productiewerk	MIG/MAG met separate draadaanvoer	250 A en hoger	Zo hoog mogelijk	400 V driefase, watergekoelde toorts bij hoge stromen

Voor mobiel servicewerk telt gewicht direct na de lasprestaties. Een koffervariant houdt kabels, helm en elektroden bij elkaar en beschermt de machine tijdens transport.

Vraag voor je rijdt na welke voeding op locatie beschikbaar is. Alleen een 230 V-wandcontactdoos betekent een andere machinekeuze dan een aansluiting op krachtstroom.

Aluminium lassen: waarom je een TIG AC/DC-lasapparaat nodig hebt

Voor aluminium heb je een TIG-apparaat met AC/DC nodig. Aluminium vormt direct een taaie oxidehuid die pas bij een veel hogere temperatuur smelt dan het aluminium eronder.

Met alleen gelijkstroom smelt het materiaal onder die huid eerder dan de huid zelf, met een poreuze las en insluitsels als resultaat. Wisselstroom breekt in de ene halve golf de oxidehuid open en levert in de andere halve golf de warmte-inbreng.

• Staal en RVS: een DC-TIG-apparaat volstaat, zoals de PROTIG 161 DC.
• Aluminium en magnesiumlegeringen: AC/DC met HF-ontsteking, zoals de PROTIG 201 AC/DC-HF of de Telwin TIG 222 AC/DC.
• Dikker aluminium met veel meters: MIG met puls, een 4-rols draadaanvoer en een teflon liner tegen opstropen.
• Gas en voorbereiding: puur argon, ruim ingesteld, en ontvetten met een RVS-borstel die alleen voor aluminium dienst doet.

Reken op meer ampère dan bij staal van dezelfde dikte, omdat aluminium de warmte snel wegvoert. Houd borstels, slijpschijven en werkbladen gescheiden van RVS-werk, anders krijg je insluitsels in de las en roestvlekken op het RVS.

Reparatiewerk met MMA: welke elektrodediameter bij welke dikte?

De elektrodediameter bepaalt het resultaat net zo sterk als de machine. Te dik op dun materiaal brandt erdoor, te dun op dik materiaal geeft onvoldoende inbranding en een las die er alleen aan de buitenkant goed uitziet.

Elektrodediameter	Materiaaldikte	Richtwaarde lasstroom
1,6 mm	1 tot 2 mm	40 tot 60 A
2,0 mm	2 tot 3 mm	50 tot 80 A
2,5 mm	3 tot 5 mm	70 tot 110 A
3,2 mm	4 tot 8 mm	100 tot 140 A
4,0 mm	6 tot 12 mm	140 tot 190 A
5,0 mm	10 mm en dikker	180 A en hoger

Richtwaarden voor rutiel-elektroden; de verpakking van de elektrode geeft het exacte stroombereik. Machines in dit assortiment dekken elektroden van 1,6 tot 4 mm en van 1,6 tot 5 mm, dus controleer of jouw standaarddiameter binnen dat bereik valt.

Het elektrodetype telt net zo zwaar: rutiel last makkelijk en geeft goed lossende slak, basisch geeft hogere taaiheid in dikker constructiewerk maar vraagt droge opslag. Werk je in besloten of vochtige ruimten, kijk dan ook naar de nullastspanning, die in dit assortiment loopt van 5 tot 96 V.

Lasapparatuur merken: GYS en Telwin

INDI voert twee merken binnen lasapparatuur: GYS met 43 artikelen en Telwin met 6. Beide merken zijn breed in Nederland in gebruik, waardoor handleidingen, instelwaarden en onderdelen beschikbaar blijven.

Serie	Merk	Proces	Typische inzet
GYSMI	GYS	MMA	Compacte elektrode-inverters voor service en onderhoud, los of als pakket in een koffer
PROGYS	GYS	MMA	Zwaardere elektrodemachines, waaronder een driefase-uitvoering voor dikkere elektroden
KRONOS	GYS	MIG/MAG	Werkplaatsinstallaties van 250T tot 400T, met separate draadaanvoer bij de Duo-uitvoering
PROTIG	GYS	TIG	DC voor staal en RVS, AC/DC-HF voor aluminium
EASYMIG, SMARTMIG en Multipearl	GYS	MIG/MAG en multiproces	Compacte 230 V-machines voor plaat-, reparatie- en carrosseriewerk
TECHNOMIG en Mastermig	Telwin	MIG/MAG en multiproces	TECHNOMIG 210 DUAL voor gemengd werk, Mastermig 305i voor intensiever werkplaatsgebruik
TECHNICA, FORCE en TIG 222	Telwin	MMA en TIG AC/DC	Compacte elektrode-inverters en een 230 V TIG AC/DC voor aluminium

Voor een technische dienst met meerdere identieke machines levert standaardiseren op één merk direct winst: één set slijtdelen op voorraad en monteurs die de bedieningslogica van elk apparaat kennen.

Lasapparaat kopen bij INDI

Je koopt bij INDI zowel complete lasapparaten als de losse onderdelen om een bestaande machine weer aan de praat te krijgen. Printplaten voor GYS-modellen en draadaanvoerunits staan in hetzelfde assortiment als de machines zelf, dus een defecte machine is vaak te repareren in plaats van af te schrijven.

Filter op de specificaties die jouw selectie bepalen: instelbaar stroombereik, lasstroombereik bij 230 V, opgenomen vermogen, voorgeschreven trage zekering, nullastspanning, isolatieklasse, gewicht, hoogte, breedte en elektrode- of wolfraamdiameter.

Valt een machine uit tijdens een lopende klus? Controleer de voorraad op de productpagina: staat het vervangende apparaat op voorraad en bestel je vóór 18:00 uur, dan heb je het de volgende werkdag in huis. Je eigen machine meld je aan via reparatie en revisie.

Voor werkvoorbereiding en je onderhoudsdossier download je de artikelgegevens, en met OCI-PunchOut landen bestellingen direct in je eigen inkoopsysteem. Toortsen, verbruiksmateriaal en overig laswerkplaatsgereedschap vind je in de categorie lastechniek.

Twijfel je over de combinatie van materiaaldikte, stroombereik en inschakelduur? Geef materiaal, dikte, lasstand en je geschatte boogtijd per dag door aan de technische productspecialisten, dan is de selectie meestal snel gemaakt. Neem contact op voor advies over jouw situatie.

Veelgestelde vragen over lasapparatuur

Voldoet een lasapparaat aan CE en NEN-EN-IEC 60974 voor de periodieke keuring?

Professionele lasapparaten dragen een CE-markering en volgen de normenreeks NEN-EN-IEC 60974. De periodieke keuring valt onder deel 4 van die reeks, dat de inspectie- en testprocedures beschrijft voor keuring tijdens gebruik en na reparatie. CE gaat over het ontwerp bij levering, de keuring over de staat van jouw exemplaar daarna, met beschadigde kabels en een vervuilde binnenkant. Een bevoegd keurmeester met gekalibreerde meetapparatuur voert de keuring uit en legt de bevindingen vast in je onderhoudsdossier.

Hoe zorg je dat een lasapparaat lang meegaat en storingsvrij blijft?

Respecteer de inschakelduur en houd het apparaat schoon. Die twee factoren maken meer verschil dan het merk of de aanschafwaarde.

• Periodiek uitblazen met droge perslucht, spanningsloos en buiten de werkplaats.
• Vrije luchtstroom rond de ventilator: niet met de achterkant tegen een wand of stellingkast.
• Kabels, stekkers en werkstukklem controleren op schroeivlekken en losse aders.
• Slijtdelen op tijd vervangen: contacttips, gasmondstukken, liner en aandrijfrollen bij MIG/MAG, wolfraamelektroden en spantangen bij TIG.
• Draadrollen en elektroden droog en gesloten bewaren, anders geeft vocht porositeit.

Bij machines die steeds uitvallen blijkt meestal geen defect de oorzaak, maar een verstopte koelluchtinlaat in combinatie met werken boven de opgegeven inschakelduur.

Sluit je een lasapparaat zelf aan of heb je een installateur nodig?

Een 230 V-inverter met een gewone contrastekker sluit je zelf aan, mits de groep de belasting draagt en het zekeringtype klopt met het typeplaatje. Een 400 V-machine met krachtstroomaansluiting hoort bij een erkend installateur, net als het verzwaren van een groep. Stroombronnen parallel of in serie schakelen laat je uitsluitend door een deskundige doen, volgens NEN-EN-IEC 60974-9. Zorg daarnaast voor lasrookafzuiging zo dicht mogelijk bij de boog, een opstelplaats die past bij de IP-klasse en gasflessen die geborgd staan tegen omvallen.

Wat doe je bij een storing of een lasapparaat dat niet opstart?

Werk van simpel naar complex: controleer eerst voeding, zekering en verlengkabel, daarna de thermische beveiliging. Zoek een foutcode altijd op in de handleiding van het specifieke model.

Klacht	Waarschijnlijke oorzaak	Eerste actie
Stotterende draadaanvoer (MIG/MAG)	Versleten contacttip, vervuilde of geknikte liner, verkeerde rolspanning	Tip vervangen, liner doorblazen en groefmaat van de aandrijfrollen controleren
Onrustige boog en slechte inbranding	Werkstukklem op verf of roest, te dunne of te lange kabel	Klemmen op blank metaal dicht bij de las, kortere of dikkere kabel gebruiken
Veel spatten bij MIG/MAG	Draadsnelheid en spanning uit balans, verkeerd gas of te lage flow	Synergisch programma kiezen of bijregelen tot de boog sist in plaats van knettert
Poreuze las	Te weinig of te veel gas, vervuild gasmondstuk, tocht of vochtig materiaal	Flow controleren, mondstuk reinigen en de werkplek afschermen
Elektrode plakt vast (MMA)	Te lage lasstroom, vochtige elektrode, boogondersteuning uit	Stroom verhogen, droge elektroden pakken en hot start of arc force inschakelen
Wolfraamelektrode vervuilt snel (TIG)	Menggas in plaats van puur argon, te lage flow, elektrode raakt het smeltbad	Overschakelen op argon, flow verhogen en de boogafstand aanhouden
Machine valt herhaaldelijk uit	Inschakelduur overschreden of koeling belemmerd	Laten afkoelen, luchtinlaten vrijmaken en de werkstroom verlagen
Machine start helemaal niet op	Voeding ontbreekt	Stekker, zekering, spanning op de groep en verlengkabel nagaan

Blijft de machine defect, dan bestel je de printplaat of draadaanvoerunit los, of meld je het apparaat aan voor reparatie. Werk aan de binnenkant hoort bij een bevoegd persoon, en na reparatie hoort een keuring volgens NEN-EN-IEC 60974-4.