Pneumatische pompen

Een pneumatische oliepomp verplaatst olie met perslucht in plaats van met een elektromotor — je hebt dus geen stroom nodig bij het vat, in de werkplaats of op de servicewagen. Op deze pagina kies je in drie stappen: de drukverhouding bij je olie, de zuigbuis en adapter bij je vat, de luchtaansluiting bij je compressor.

Bij INDI vind je losse vatpompen, complete vatsystemen met slang en afgiftepistool en pneumatische afzuigapparatuur voor afgewerkte olie. Zoek je op omschrijving: vatpomp, luchtdrukpomp, olieoverpomp, olievulapparaat en olieafzuiger leiden allemaal naar deze productgroep. Het assortiment bestaat uit A-merken als Groz, Pressol, Mato, Flexbimec en Bonezzi, van een compacte pomp op een 24-literblik tot een systeem op een 200/220-litervat.

Deze pagina beantwoordt de vragen die je stelt vóór je bestelt: welke drukverhouding past bij jouw olie, past de pomp op je vat, welke luchtaansluiting zit erop en bestel je de afdichtingen los?

Vervang je een bestaande pomp? Met het typeplaatje of het fabrikant-artikelnummer erbij kom je er verderop op deze pagina in vier specificaties uit — of stuur een foto mee en laat onze productspecialisten de opvolger erbij zoeken.

Wat is een pneumatische oliepomp en hoe werkt het?

Een pneumatische oliepomp is een verdringerpomp: perslucht duwt een zuiger of plunjer heen en weer en elke slag verplaatst een vast volume olie.

Zoek je op 'oliepomp', dan komen er ook pompen voorbij die hier niet thuishoren. Een tandwielpomp verplaatst olie met twee ronddraaiende tandwielen, een centrifugaalpomp met een waaier. Opvoerpompen, doseerpompen en bronpompen horen bij water- en installatietechniek en verpompen geen olie.

De luchtmotor bepaalt met zijn drukverhouding hoeveel druk de pomp aan de olie-zijde opbouwt. In de olietechniek zijn drie verhoudingen gangbaar: 1:1 voor eenvoudig overpompen, 3:1 voor gewone werkplaatsafgifte en 5:1 voor dikke olie en lange leidingen.

Verse olie en afgewerkte olie vragen twee verschillende apparaten. Een oliepomp duwt schone olie onder druk uit het vat naar de machine; een pneumatisch afzuigapparaat zuigt afgewerkte olie via een sonde door de peilstokbuis in een opvangreservoir. Voor een complete olieverversing heb je dus beide functies nodig.

Welke pneumatische oliepomp kies je — en wanneer vervang je hem?

Kies de drukverhouding op basis van viscositeit, slanglengte en olietemperatuur. De theoretische druk aan de olie-zijde volgt uit één rekenregel: vloeistofdruk = luchtdruk × drukverhouding.

• Luchtdruk — de druk die je compressor bij de pomp levert, in de praktijk 6 tot 8 bar.
• Drukverhouding — de vermenigvuldigingsfactor van de luchtmotor: 1:1, 3:1 of 5:1.
• Vloeistofdruk — de stilstandsdruk aan de olie-zijde bij gesloten afgiftepistool.

8 bar luchtdruk × verhouding 5:1 → circa 40 bar oliedruk bij gesloten pistool

Een hogere verhouding levert meer druk, geen hoger debiet. Dikke tandwielolie of hydraulische olie in SAE 90 of SAE 140 vraagt die extra druk om door slang en pistool te stromen. Bij koude olie stijgt de viscositeit flink, dus een buitenopstelling of onverwarmde werkplaats verschuift de keuze richting 5:1.

Het vatformaat bepaalt de zuigbuislengte en de adapter. Voor een 200- of 220-litervat past een vatpomp met een zuigbuis van circa 940 mm plus een vatadapter op het 2"-spongat; voor een IBC-container gebruik je een lange zuigbuis of een pomp met losse zuigleiding op de 2"-uitloop.

Voor een 24-literblik monteer je een compacte pomp met korte zuigbuis direct op het blik, zodat je op locatie bijvult zonder te kantelen of te knoeien.

Vanaf welk moment loont perslucht boven handkracht? Drie situaties uit de praktijk:

• Dagelijks aftappen uit een 200-litervat — pneumatisch, want een handpomp kost te veel tijd en kracht per liter.
• Meerdere afgiftepunten, een haspel of een vaste leiding — pneumatisch in 3:1 of 5:1.
• Incidenteel bijvullen uit een 24-literblik zonder perslucht in de buurt — een handpomp of elektrische pomp volstaat.

Vervang je een bestaande pomp? Leg het typeplaatje of het fabrikant-artikelnummer naast vier specificaties: drukverhouding, zuigbuislengte, draadmaat van lucht- en vloeistofaansluiting en maximaal debiet. Is het typeplaatje onleesbaar of het nummer vervallen, dan zoeken de productspecialisten van INDI de opvolger erbij op basis van een foto en je vatmaat.

Past deze pneumatische oliepomp bij mijn toepassing?

Drie specificaties bepalen de match: luchtverbruik, luchtaansluiting en het medium dat je verpompt. Vatpompen vragen afhankelijk van de verhouding ongeveer 270 tot 470 l/min lucht bij een aanbevolen werkdruk van 8 bar en een maximum van 10 bar.

Vergelijk dat luchtverbruik met wat je compressor effectief levert bij die werkdruk, niet met de piekwaarde op de sticker. Een te kleine compressor laat de pomp haperen en het debiet inzakken.

De luchtbehandeling vóór de pomp bepaalt hoe lang de luchtmotor meegaat. Controleer drie punten:

• Reduceerventiel ingesteld op 6 tot 8 bar — meer druk belast de zuiger en de demper onnodig.
• Waterafscheider met filter — vocht uit de leiding roest de luchtmotor van binnenuit.
• Olienevelaar waar de fabrikant die voorschrijft — kurkdroge lucht versnelt slijtage van de zuigerringen.

De luchtinlaat heeft BSP- of NPT-schroefdraad, en die twee systemen zijn niet uitwisselbaar. Forceren beschadigt de draad en geeft na een paar weken lekkage; gebruik een BSP/NPT-adapter van de juiste maat.

Voor de servicewagen past een compacte pomp op een 24-literblik, aangesloten op je eigen persluchtvoorraad of een kleine compressor. Daarmee vul je onderweg bij een storing hydraulische olie of tandwielolie bij, zonder jerrycan en trechter. Let dan extra op het luchtverbruik: een 5:1-pomp trekt een kleine compressor in korte tijd leeg.

In een explosiegevaarlijke omgeving gebruik je alleen een pomp met ATEX-markering voor de betreffende zone: categorie 2G voor Zone 1, categorie 3G voor Zone 2. Het ontbreken van een elektromotor maakt een pneumatische pomp niet automatisch ATEX-conform — de hele opstelling hoort erbij. Controleer vóór inzet:

• ATEX-certificaat en markering van de pomp voor Zone 1 of Zone 2.
• Geleidende of antistatische slang in plaats van gewone PVC-slang.
• Doorgemeten aardverbinding tussen pomp, vat, slang en afgiftepistool.
• Afdichtingsmateriaal (NBR, FKM/Viton of PTFE) dat past bij medium en temperatuur.

Twijfel je over de zone-indeling, de viscositeit bij lage temperatuur of de combinatie met je bestaande leidingwerk? De productspecialisten van INDI rekenen de opstelling met je door.

Welke merken pneumatische oliepompen voert INDI?

INDI voert in de pneumatische olietechniek A-merken die dagelijks werkplaatsgebruik aankunnen: luchtmotoren met vervangbare zuigerafdichtingen, seal kits per type los te bestellen en aansluitmaten in BSP of NPT voor 24-literblikken, 200/220-litervaten en IBC-containers. Daarmee repareer je een lekkende pomp in plaats van hem af te schrijven.

Het verschil tussen de merken zit vooral in de mate waarin je een losse pomp of een compleet systeem koopt.

Hoe bestel je een pneumatische oliepomp bij INDI?

Je bestelt online in de webshop van INDI, dag en nacht. Filter op drukverhouding, maximaal debiet, merk en vatmaat, dan zie je direct de pompen die op jouw vat en compressor passen.

De pompen staan in de categorie Olietechniek, onderdeel van Brandstof- en smeertechniek binnen Werkplaats en onderhoud, waar je ook de slangen, haspels en opvangbakken voor de smeerpost vindt.

Voor de gangbare types houdt INDI seal kits en losse afdichtingen op voorraad; op de productpagina zie je per artikel de actuele voorraad. Voor 18:00 besteld én op voorraad: de volgende werkdag in huis. Lekt een pomp midden in een klus, dan bestel je de revisieset los in plaats van te wachten op een complete nieuwe pomp.

Je nettoprijs staat zichtbaar na inloggen; voor een complete vatopstelling of een grotere serie vraag je een offerte aan. In je account vind je je eerdere orders terug en herbestel je dezelfde pomp of seal kit in een paar klikken.

Weet je niet welke drukverhouding, zuigbuislengte of adapter bij je vat en compressor past? Neem contact op met onze productspecialisten en stuur een foto van het typeplaatje of de oude pomp mee.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil in debiet tussen een 3:1- en een 5:1-pneumatische oliepomp bij dezelfde luchtdruk?

Bij dezelfde luchtdruk levert een 3:1-pomp meer liters per minuut dan een 5:1-pomp. De 5:1 zet luchtenergie om in meer druk en minder volume per slag: een 3:1 zit rond 18 tot 25 l/min, een 5:1 op 14 tot 18 l/min. Bij dikke of koude olie en lange slangen komt alleen de 5:1 er doorheen. Vergelijk het vrijloopdebiet met je slanglengte en tegendruk.

Hoe voorkom ik slijtage of bevriezing van de luchtmotor bij intensief gebruik van mijn pneumatische oliepomp?

Zet een waterafscheider en een reduceerventiel voor de pomp en houd de werkdruk op de aanbevolen 6 tot 8 bar. Ijsvorming op de uitlaatdemper ontstaat doordat expanderende lucht afkoelt en vocht bevriest; droge lucht lost dat grotendeels op. Bij langdurige afgifte helpen een iets lagere druk en korte pauzes. Voorkom drooglopen: een leeg vat laat de pomp razen en dat vreet afdichtingen.

Heb ik een vatadapter nodig om mijn pneumatische oliepomp op een 200-litervat te monteren?

Meestal wel. Een 200- of 220-litervat heeft een 2"-spongat en de vatadapter zet de pomp daar stevig en vloeistofdicht op vast. Complete vatsystemen leveren die adapter vaak mee, losse pompen niet altijd — controleer de meegeleverde delen in de productspecificatie. Meet ook de zuigbuislengte: te kort laat olie op de bodem staan, te lang past niet in het vat.

Wat zijn de eerste signalen dat je de afdichtingen van je pneumatische oliepomp moet vervangen?

Olie langs de luchtmotor of onder de pompvoet is het eerste signaal. Daarna volgt een pomp die bij gesloten afgiftepistool blijft doortikken: dan lekt de druk weg langs de zuigerafdichting. Ook een dalend debiet bij gelijke luchtdruk en olie in de luchtuitlaat horen bij versleten seals. Bestel de seal kit voordat zuiger of cilinderwand beschadigd raakt, want dan volstaat een revisie niet meer.

Wat is het verschil tussen een pneumatische en een elektrische oliepomp, en wanneer kies je welke?

Een pneumatische oliepomp werkt op perslucht; een elektrische pomp op 12, 24 of 230 volt. Kies pneumatisch als er al een ringleiding in de werkplaats ligt, bij vonkvrije eisen en bij dikke olie met hoge tegendruk. Kies elektrisch bij mobiel werk vanaf de accu van je wagen of op locaties zonder perslucht. Bij continu draaien geeft een elektrische pomp een voorspelbaarder verbruik.

Aan welke eisen moet een pneumatische oliepomp voldoen voor gebruik in een ATEX-zone?

De pomp moet een ATEX-markering hebben voor de zone waarin je hem inzet: categorie 2G voor Zone 1, categorie 3G voor Zone 2. Daarnaast hoort de hele opstelling erbij: een geleidende of antistatische slang, een doorgemeten aardverbinding tussen pomp, vat en pistool en afdichtingen die tegen het medium bestand zijn. Het ontbreken van een elektromotor bewijst geen ATEX-conformiteit, dus vraag het certificaat op.