Een luchtbandwiel is een zwenkwiel of bokwiel met een luchtgevulde band op een stalen of kunststof velg, dat schokken opvangt op grind, klinkers, puin en drempels. Twee hoofdvormen: het zwenkwiel met luchtband draait 360° rond de zwenkkrans en stuurt licht, het bokwiel met luchtband staat vast en houdt koers. De lucht draagt de last, niet het rubber — de opgegeven bandenspanning bepaalt daarmee het draagvermogen.
Bij INDI vind je 250 artikelen in deze categorie: complete zwenkwielen en bokwielen met luchtband, losse loopwielen, assen, asbussen, nylonbussen, lagers, dichtingen en stofkappen. De merken Tente, Ro-Carr, Fort, RLW, Starco en Vabor dekken samen wieldiameters van 50 tot 280 mm en een capaciteit dynamische belasting van 25 tot 500 kg per wiel. Zoek je een andere loopvlakuitvoering, kijk dan breder in zwenk- en bokwielen of in het volledige assortiment machinedelen.
Een luchtbandwiel bestaat uit een velg met luchtgevulde buitenband, meestal met binnenband, gemonteerd in een vork of los op een as. De lucht vervormt bij een obstakel en veert daarna terug, zodat het wiel over oneffenheden rolt in plaats van erop te stuiteren.
Daar hangt één voorwaarde aan: de druk. Te zacht laat de zijwand doorwalken en verlaagt het draagvermogen, te hard kost demping en slijt het midden van het loopvlak sneller. Houd daarom de bandenspanning aan die de fabrikant opgeeft.
De velg bepaalt de rest van de robuustheid. Staal neemt meer klappen op, polypropyleen en PVC zijn lichter en roesten niet, maar dragen minder en verouderen sneller onder UV.
Een zwenkwiel draait vrij om zijn verticale as en levert wendbaarheid, een bokwiel staat vast en levert koersvastheid. In deze categorie zitten beide uitvoeringen naast losse loopwielen voor directe vervanging.
| Uitvoering | Beweging | Sterkte | Kies je bij | Artikelen |
|---|---|---|---|---|
| Zwenkwiel met luchtband | 360° draaibaar om de zwenkkrans | Wendbaarheid in krappe ruimte | Rolcontainers, transportkarren, onderstellen die je om de as draait | 98 |
| Bokwiel met luchtband | Vast, alleen vooruit en achteruit | Koersvastheid over lange rechte lijnen | Magazijngangen, getrokken onderstellen, kruiwagens | 36 |
| Los loopwiel | Draait alleen om de as, zonder vork | Directe vervanging van een versleten wiel | Kruiwagens, steekwagens, machineonderstellen met eigen as | 41 |
De klassieke opzet onder een kar: twee bokwielen aan één zijde, twee zwenkwielen aan de andere. Stuur je met de hand in beide richtingen, neem dan vier zwenkwielen en zet er minimaal twee met totaalstop op, anders wandelt de kar weg zodra je hem laat staan.
De ondergrond beslist. Op los en oneffen terrein wint de luchtband, op een vlakke bedrijfsvloer waar een lekke band de kar stillegt wint een massieve uitvoering.
| Loopvlak | Demping | Lekrisico | Onderhoud | Kies je bij |
|---|---|---|---|---|
| Luchtband | Hoogste demping, laagste rolgeluid | Aanwezig, band loopt leeg bij doorboring | Spanning periodiek controleren | Grind, klinkers, puin, zandpaden, buitenopslag |
| Massief rubber | Gemiddeld, nog steeds comfortabel | Geen | Nagenoeg onderhoudsvrij | Gemengd gebruik binnen en buiten |
| Polyurethaan (PU) | Laag, geeft trillingen direct door | Geen | Nagenoeg onderhoudsvrij | Hoge last, lage rolweerstand, gecoate vloeren |
Rijdt het onderstel alleen over een vlakke vloer en telt elk uur stilstand, kijk dan naar rubber zwenk- en bokwielen of naar polyurethaan PP/PU-wielen met hoger draagvermogen per wiel.
Tel het eigen gewicht van de kar op bij de maximale lading en verdeel dat over het aantal wielen. Reken daarna een marge, want vloeren zijn nooit vlak en zelden dragen alle wielen gelijk.
De belasting per wiel bereken je met F = (G + L) / n × 1,3:
Rekenvoorbeeld: een kar van 80 kg met 400 kg lading op vier wielen → (80 + 400) / 4 × 1,3 = 156 kg per wiel. Neem dan de eerstvolgende stap erboven, in dit assortiment 160 kg.
De opgegeven capaciteit dynamische belasting geldt bij loopsnelheid. Trek je het onderstel achter een elektrische trekduwer, dan daalt de toelaatbare last fors: een wiel van 160 kg bij stapvoets duwen haalt diezelfde waarde niet bij hogere snelheid. Kies bij schokbelasting over drempels en laaddockovergangen bewust ruimer dan de rekenwaarde.
Vier maten bepalen of een vervangend loopwiel past: wieldiameter, boring, naafbreedte en breedte krans. Bij een compleet zwenk- of bokwiel komen de plaatmaten en de offset erbij. Meet met een schuifmaat, niet met een rolmaat.
| Maat | Wat het is | Zo meet je het | In dit assortiment |
|---|---|---|---|
| Wieldiameter | Buitenmaat van het opgepompte wiel | Over het midden, band op druk | 50, 75, 80, 100, 125, 140, 150, 160, 180, 200, 250, 260 en 280 mm |
| Boring (asgat) | Binnendiameter van de naaf | Meet de as zelf; een uitgelopen naaf geeft een te grote waarde | 6 tot 35 mm, met 20 mm als meest voorkomende maat |
| Naafbreedte | Totale lengte van de naaf, oftewel de ruimte tussen de vorkbenen | Van buitenzijde tot buitenzijde naaf | 22 tot 200 mm |
| Breedte krans | Breedte van het loopvlak | Over het loopvlak, band op druk | 18 tot 85 mm |
| Plaatlengte × plaatbreedte | Afmeting van de flensplaat | Lengte in rijrichting, breedte haaks daarop | 43 × 43 tot 200 × 160 mm |
| Diameter montagegaten | Gat in de flensplaat voor de bouten | Schuifmaat in het gat, plus de hartafstand | 5,5 / 6,3 / 8,5 / 9 / 11 / 11,8 / 14 / 14,8 en 19,8 mm |
| Offset | Afstand tussen de zwenkas en het wielmiddelpunt | Hart zwenkkrans tot hart wiel, gemeten in rijrichting | 24 tot 90 mm |
Offset gaat het vaakst mis. Een wiel met de juiste plaatmaat maar een afwijkende offset past gewoon, maar laat de kar shimmyen of naar één kant trekken. Neem die maat dus net zo serieus als de plaatmaat.
De bandenmaat staat op de zijwand van de buitenband. Neem de aanduiding exact over, want 4.00-8 en 4.80/4.00-8 passen op dezelfde 8-inch velg maar verschillen in breedte en draagvermogen.
| Bandenmaataanduiding | Velgdiameter | Waar je hem tegenkomt |
|---|---|---|
| 3.00-4 en 3.00x4 | 4 inch | Kleine luchtbandwielen op transport- en werkplaatswagens |
| 4.00-8, 4.00x8 en 400-8 | 8 inch | Standaard smalle band op steekwagens en onderstellen |
| 4.80/4.00-8, 4.80/400x8 en 480-8 | 8 inch | Brede kruiwagenband 400 × 100 mm, meer drijfvermogen op zand |
| 200x50 | Massieve uitvoering | Lekvrij alternatief in dezelfde bouwmaat |
In deze categorie zitten 115 wielen met flensplaat en 20 met enkel boutgat. Een flensplaat verdeelt de krachten over vier bouten, een enkel boutgat draait om één centrale bout of tap.
Een flensplaatwiel vervangen door een uitvoering met enkel boutgat lukt, mits je op drie punten let:
Is het originele wiel onleesbaar geworden? Stuur je opgemeten waarden door naar onze productspecialisten. Neem contact op met boring, naafbreedte, plaatmaat en draagvermogen bij de hand, dan zoeken zij de passende vervanger uit het assortiment.
Bij machineonderstellen en intensief gebruikte transportkarren kiest het aantal draaiuren mee, niet alleen de last. De verdeling in deze categorie: 73 wielen op rollager, 45 op kogellager en 1 op vlaklager.
| Type lager | Rolweerstand | Sterkte | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Kogellager | Laag | Soepelste loop, ook over langere rijafstand | Zware last in combinatie met veel draaiuren, mits afgeschermd tegen vuil |
| Rollager | Gemiddeld | Schokvast tegen stootbelasting van drempels en puin | Dagelijks intern transport, de middenweg voor de meeste karren |
| Vlaklager (glijlager) | Hoog | Ongevoelig voor vuil en vocht, onderhoudsarm | Incidenteel verplaatsen bij lage snelheid |
Let bij buitengebruik en natte omgevingen extra op de afdichting. Een geseald lager houdt water, zand en betonstof buiten, een open lager loopt daar binnen één seizoen op leeg. Dichtingen en stofkappen bestel je los, dus preventief vervangen hoort bij de opties.
Ja. Van de complete wielen in deze categorie hebben 46 stuks een rem of totaalstop. Dat verschil telt op een helling: een gewone rem blokkeert alleen het rollen, waarna de vork nog draait en de kar alsnog wegzwaait. Een totaalstop blokkeert het wiel én de zwenkbeweging.
De maten kloppen, het wiel zit erop en tóch loopt de kar niet goed. Meestal zit het in de montage. Dit zijn de vijf fouten die monteurs het vaakst terugmelden.
| Fout | Wat je merkt | Zo voorkom je het |
|---|---|---|
| Afwijkende offset | Kar shimmyt, trekt naar één kant of hapert bij richtingswisseling | Neem de offset van het originele wiel over, ook bij gelijke plaatmaat |
| Bouwhoogtes mengen | Onderstel staat scheef, wiebelt en één wiel draagt structureel te veel | Houd binnen één onderstel dezelfde bouwhoogte aan, ook bij één vervangen wiel |
| Bouten te los of te strak | Uitgelopen montagegaten, of een kromgetrokken flensplaat | Kruislings aandraaien met borgmoeren en na de eerste dag natrekken |
| Borging vergeten | Wiel loopt uit de vork of de as wandelt zijwaarts, naaf loopt in | Splitpen ombuigen, stelring op de vlakke askant, asdop vastzetten |
| Scheve flensplaatmontage | Zwenkkrans onder spanning, wiel draait zwaar of maar één kant op | Montagevlak eerst vlakken en monteren zonder opvulringen onder de krans |
Rijd de kar na montage een paar rondjes met halve lading. Onrustig sturen, een tikkend geluid of een wiel dat niet meedraait merk je dan op terwijl correctie nog vijf minuten kost.
De meeste luchtbandwielen sneuvelen niet door slijtage maar door te lage druk en vuil in het lager. Loop deze punten periodiek langs: bij dagelijks gebruik maandelijks, verder per seizoen en altijd na langere stilstand.
| Controlepunt | Waar je op let | Actie bij afkeur |
|---|---|---|
| Bandenspanning | Druk onder de fabrieksopgave, zichtbaar doorwalkende zijwand | Bijvullen tot de opgegeven druk, niet hoger |
| Lager en afdichting | Speling, ruw geluid, ontbrekende of gescheurde stofkap | Lager, asbus en stofkap los vervangen |
| Rem of totaalstop | Pedaal grijpt niet vol aan of blokkeert de zwenkbeweging niet | Compleet zwenkwiel vervangen, een halve rem is een risico op hellingen |
| Velg | Krommingen, haarscheuren of doorgerotte bandhielen | Compleet wiel vervangen |
| Loopvlak | Schroeven, ijzerdraad, glas en steenslag in het profiel | Verwijderen voordat ze zich doordrukken naar de binnenband |
| Opslag en UV | Maandenlang zwaar beladen stilstaan, direct zonlicht, ozonbronnen | Onbeladen en binnen stallen, band op druk houden |
Eén punt afgekeurd? Bestel dan het losse onderdeel in plaats van een compleet wiel. Assen, asbussen, nylonbussen, lagers, dichtingen en stofkappen staan in deze categorie apart in het schap.
Voor intensief gebruik in bouw en industrie telt vooral of een merk zijn belastingsgegevens en onderdelen goed documenteert. Dat maakt vervanging over vijf jaar nog steeds mogelijk.
| Merk | Artikelen | Sterk in |
|---|---|---|
| Tente | 121 | Volledig gespecificeerde zwenk- en bokwielen met totaalstop, duidelijke plaatmaten en opgegeven bandendruk |
| Ro-Carr | 61 | Robuuste zwenkwielen, bokwielen en losse loopwielen voor transportkarren en werkplaatswagens |
| Fort | 24 | Kruiwagen- en onderstelonderdelen: wielen, stofkappen, bakken en handgrepen |
| RLW | 10 | Losse loopwielen en onderdelen voor algemeen bedrijfsmatig gebruik |
| Starco en Vabor | 2 | Banden en velgen voor buitengebruik |
Daarnaast staan er 12 merkloze uitvoeringen in de categorie, voor toepassingen waar prijs-prestatie leidend is. Bouw je machines in serie? Houd dan één merk aan over de hele lijn: gelijke offset, gelijke plaatmaten en dezelfde onderdelen schelen later zoekwerk bij service.
Luchtbandwielen en losse onderdelen bestel je rechtstreeks in de webshop. Filter op de specificaties waar het in de praktijk op vastloopt — wieldiameter, boring, naafbreedte, breedte krans, capaciteit dynamische belasting, type koppeling, type lager en met of zonder rem — in plaats van 250 artikelen door te bladeren.
Losse onderdelen staan los bestelbaar: assen, asbussen, nylonbussen, lagers, dichtingen en stofkappen. Vaak volstaat één bus of stofkap om een wiel weer een seizoen mee te laten geven. Staat het artikel op voorraad en bestel je voor 18:00 uur, dan ligt je order de volgende werkdag op de werkvloer.
Zoek je een ander loopvlak of een andere bouwvorm? Kijk dan bij kunststof wielen voor lichte onderstellen, zware zwenkwielen voor hoge lasten per wiel, RVS wielen voor natte en hygiënische omgevingen, palletwagenwielen voor pompwagens en bureaustoelwielen voor kantoormeubilair.
Voor stuklijsten en inkoopsystemen download je de artikelgegevens per artikel. Monteert INDI het liever voor je? Kijk dan bij assemblages of, bij een ingelopen naaf of vastgelopen as, bij reparatie en revisie.
Twijfel je over de combinatie van draagvermogen, lager, rem en offset voor jouw onderstel? Neem contact op met onze productspecialisten. Zij denken dagelijks mee met monteurs, werkplaatsen en machinebouwers en kennen de valkuilen per toepassing.
De maat staat op de zijwand van de oude buitenband, als aanduiding 3.00-4, 4.00-8, 4.80/4.00-8, 400x8 of 480-8. Neem die exact over. Is de opdruk weggesleten? Meet dan de velgdiameter in inches, meestal 4 of 8 inch, plus de velgbreedte tussen de bandhielen. Vervang bij een nieuwe buitenband meteen de binnenband, want de oude heeft zich naar het versleten profiel gevormd.
Ja, die staan los in deze categorie naast de complete wielen. Assen, asbussen, nylonbussen, lagers, dichtingen en stofkappen bestel je per stuk. Voor een wiel met speling of een ingelopen naaf volstaat meestal de combinatie van asbus, lager en stofkap.
In de meeste gevallen doe je het zelf. Een los loopwiel schuif je op de as, met asbussen, borging en stofkappen terug op hun plek; een compleet wiel schroef je met de flensplaat op het chassis of met de centrale bout in de tap. Blaas de band gelijkmatig op tot de voorgeschreven druk en controleer of de hiel rondom in de velgrand valt. Gaat het om een gelaste velg, een vastgelopen as of een serie machineonderstellen, dan loont de assemblageservice van INDI.
Rijd niet door op een lekke band: de velgrand snijdt dan in de zijwand en beschadigt hiel en velg. Bij alleen een lek vervang je de binnenband, bij een gescheurde of versleten band de buitenband erbij. Zwaar of ruw lopend lager? Vervang lager, asbus en stofkap. Bij een kromme velg, een defecte zwenkkrans of een niet-grijpende totaalstop vervang je het complete wiel, bij voorkeur per set zodat diameter en bouwhoogte gelijk blijven.
Wij staan voor je klaar.
Maandag - vrijdag 7 - 18 uur
