Inch bouten, ook wel duimbouten, UNC-bouten of UNF-bouten, zijn bouten met imperiale schroefdraad volgens ASME B1.1, met de diameter in inches en de spoed in gangen per inch (TPI). UNC heeft grove draad voor algemene montage en zachte materialen, UNF fijne draad voor trillingsgevoelige verbindingen en dunne wanden. Welke bout past, lees je af aan diameter plus TPI, bijvoorbeeld 3/8-16 UNC of 3/8-24 UNF.
Bij INDI vind je inch bouten in UNC en UNF van 1/4 tot 1 inch: zeskantbouten volgens DIN 931 en DIN 933, en inbusbouten volgens DIN 912 en DIN 7991. Het grootste deel is verzinkt staal in sterkteklasse 8.8, aangevuld met 10.9, 12.9 en RVS A2.
Herken je de maat niet meer op de oude bout? Meet eerst, bestel daarna. Een bout die net niet past, kost je een tweede bestelling en in het ergste geval de binnendraad.
UNC is de grove draadserie met minder gangen per inch, UNF de fijne serie met meer gangen per inch bij dezelfde diameter. Een 1/2 inch bout heeft in UNC 13 gangen per inch en in UNF 20. Dat verschil bepaalt hoe de verbinding zich gedraagt onder belasting en trilling.
| Kenmerk | UNC (Unified National Coarse) | UNF (Unified National Fine) |
|---|---|---|
| Spoed | Grof, minder gangen per inch | Fijn, meer gangen per inch |
| Voorbeeld bij 3/8 inch | 3/8-16 UNC | 3/8-24 UNF |
| Sterk in | Snel monteren, minder gevoelig voor vuil en lichte draadschade | Hogere voorspanning bij hetzelfde moment, fijner afstelbaar, draait minder snel los door trilling |
| Kies je voor | Algemene montage, gietijzer en aluminium | Trillingsgevoelige verbindingen, dunne wanden, korte inschroefdiepte |
| Let op | Meest gangbare serie in machines en voertuigen | Fijne draad beschadigt sneller bij scheef aanzetten |
UNC en UNF zijn niet uitwisselbaar. Een UNC-bout draait niet in een UNF-gat, ook niet bij dezelfde diameter: na een paar gangen loopt hij vast en beschadigt hij de draad.
De maat van een inch bout lees je als diameter, TPI en lengte: 1/4-20 UNC x 1 is een bout van 1/4 inch met 20 gangen per inch en een lengte van 1 inch. Bij elke diameter hoort per draadserie een vaste TPI en een vaste sleutelmaat voor de zeskantkop.
| Diameter | In mm | TPI UNC | TPI UNF | Sleutelmaat zeskantkop |
|---|---|---|---|---|
| 1/4 inch | 6,35 mm | 20 | 28 | 7/16 inch (11,1 mm) |
| 5/16 inch | 7,94 mm | 18 | 24 | 1/2 inch (12,7 mm) |
| 3/8 inch | 9,53 mm | 16 | 24 | 9/16 inch (14,3 mm) |
| 7/16 inch | 11,11 mm | 14 | 20 | 5/8 inch (15,9 mm) |
| 1/2 inch | 12,70 mm | 13 | 20 | 3/4 inch (19,1 mm) |
| 9/16 inch | 14,29 mm | 12 | 18 | 13/16 inch (20,6 mm) |
| 5/8 inch | 15,88 mm | 11 | 18 | 15/16 inch (23,8 mm) |
| 3/4 inch | 19,05 mm | 10 | 16 | 1-1/8 inch (28,6 mm) |
| 7/8 inch | 22,23 mm | 9 | 14 | 1-5/16 inch (33,3 mm) |
| 1 inch | 25,40 mm | 8 | 12 | 1-1/2 inch (38,1 mm) |
Een 3/8 inch zeskantbout vraagt dus een 9/16 inch sleutel, een 1/2 inch bout een 3/4 inch sleutel. De sleutelmaten gelden voor de standaard zeskantkop volgens ASME B18.2.1; bij elk artikel staat de werkelijke sleutelmaat.
Pak altijd een sleutel in inch-maat. Een metrische sleutel zit vaak net te krap of te ruim en rondt de kop af, zeker bij een vastzittende bout.
Je herkent een inch bout aan de spoed, niet aan de diameter. Diameters liggen soms binnen een halve millimeter van een metrische maat, maar het aantal gangen per inch wijkt altijd af van de metrische spoed. Controleer daarom drie dingen voor je bestelt:
Een metrische bout in een inch-gat lijkt te passen, maar grijpt op maar een paar gangen. Daarna snijdt hij de binnendraad weg en blijft er een onveilige verbinding over. Deze combinaties gaan in de werkplaats het vaakst mis:
| Inch-maat | Lijkt op | Wat er gebeurt bij verwisselen |
|---|---|---|
| 1/4-20 UNC: 6,35 mm, spoed 1,27 mm | M6: 6,0 mm, spoed 1,0 mm | Inch bout is dikker en grover: start niet of vreet direct de draad aan |
| 5/16-18 UNC: 7,94 mm, spoed 1,41 mm | M8: 8,0 mm, spoed 1,25 mm | Diameter vrijwel gelijk, spoed niet: loopt na enkele gangen vast |
| 3/8-16 UNC: 9,53 mm, spoed 1,59 mm | M10: 10,0 mm, spoed 1,5 mm | Spoed bijna gelijk: draait soms ver in, maar draagt op een fractie van de flanken |
| 1/2-13 UNC: 12,70 mm, spoed 1,95 mm | M12: 12,0 mm, spoed 1,75 mm | Zit los of vreet vast, afhankelijk van welke kant je verwisselt |
| 3/4-10 UNC: 19,05 mm, spoed 2,54 mm | M20: 20,0 mm, spoed 2,5 mm | Spoed bijna gelijk, maar M20 is bijna 1 mm dikker: geforceerd snijdt hij de draad weg |
Kies minimaal dezelfde sterkte als de bout die eruit komt. Amerikaanse bouten dragen een SAE-grade volgens SAE J429 met radiale streepjes op de kop, inch bouten volgens DIN een metrische klasse als 8.8. De klassen liggen dicht bij elkaar, maar vallen niet één op één samen.
| SAE-grade | Kopmarkering | Min. treksterkte | Vergelijkbare metrische klasse | Vervangen door |
|---|---|---|---|---|
| Grade 2 | Geen streepjes | 510 N/mm² (74 ksi) tot 3/4 inch | 4.6 tot 5.8 | 8.8 is sterker en geschikt |
| Grade 5 | 3 radiale streepjes | 827 N/mm² (120 ksi) tot 1 inch | 8.8 (800 tot 830 N/mm²) | 8.8 ligt iets lager: check het voorschrift of kies 10.9 |
| Grade 8 | 6 radiale streepjes | 1034 N/mm² (150 ksi) | 10.9 (1040 N/mm²) | 10.9, nooit 8.8 |
Inbusbouten volgens DIN 912 zijn er ook in klasse 12.9 (1200 N/mm²). Dat ligt in dezelfde orde als een Amerikaanse inbusbout volgens ASTM A574, die geen SAE-grade draagt.
Inch bouten kom je vooral tegen op deze plekken:
Bij hijs- en hefdelen, drukvoerende onderdelen en voorgespannen verbindingen volg je altijd het voorschrift van de machinefabrikant.
De DIN-norm legt de vorm van kop en schacht vast, niet de draad. Dezelfde DIN 912 bestaat met metrische draad en met UNC- of UNF-draad, dus de draadaanduiding in de artikelnaam is wat telt.
| Norm | Kop en draad | Kies je voor |
|---|---|---|
| DIN 931 | Zeskantkop, deeldraad met gladde schacht | Doorsteekverbindingen met moer en afschuifbelasting |
| DIN 933 | Zeskantkop, draad tot onder de kop | Tapgaten en wisselende klemdiktes |
| DIN 912 | Cilinderkop met binnenzeskant | Beperkte ruimte, verzonken boringen, hoge sterkte tot 12.9 |
| DIN 7991 | Verzonken kop met binnenzeskant | Een vlak afgewerkt oppervlak |
Voor doorsteekverbindingen met moer pak je DIN 931 zeskantbouten, voor tapgaten DIN 933 zeskanttapbouten. In krappe ruimte gebruik je DIN 912 cilinderbouten met binnenzeskant en voor een vlak oppervlak DIN 7991 verzonken bouten met binnenzeskant.
Bij een inbusbout hoort een inbussleutel in inch-maat: 3/16 inch voor een 1/4 inch cilinderkop, 5/16 inch voor 3/8 inch. Zoek je DIN 912 of DIN 931 met metrische draad, dan vind je die bij bouten metrisch.
INDI levert inch bouten aan monteurs, werkplaatsen en technische diensten in de industrie, aannemerij en machinebouw. Bij elk artikel zie je de besteleenheid: een deel bestel je per stuk voor die ene afgebroken bout, de rest per verpakking van 10, 25, 50 of 100 stuks voor je eigen voorraad.
Op voorraad en voor 18:00 besteld? Dan heb je je bestelling de volgende werkdag in huis. Vanaf € 250 excl. btw verzend je gratis, en met een zakelijk account zet je vaste maten op een lijst en bestel je ze in een paar klikken opnieuw.
Bij de bout horen vaak de juiste moeren en sluit- en veerringen in dezelfde draadserie. Is een tapgat beschadigd, dan herstel je de binnendraad met een inzetstuk uit draadreparatie.
Alle boutsoorten op een rij vind je bij bouten, en in bouten, moeren, draadeinden etc. staan ook draadeinden, pennen en spieën. De volledige groep bevestigingsmateriaal vult dat aan met ankers, pluggen en schroeven.
Twijfel je over maat, draadserie of sterkteklasse, of zoek je een uitvoering die er niet tussen staat, zoals RVS A4 in inch-maat? Neem contact op met de productspecialisten van INDI. Een foto van de bout naast een schuifmaat is vaak genoeg om de juiste maat te bepalen.
Je bepaalt de TPI met een draadspoedmeter in inch-uitvoering of door de draadtoppen te tellen over precies één inch lengte. Daarna combineer je de TPI met de diameter tot de volledige aanduiding:
Is de draad te beschadigd om te meten? Stuur dan een foto van de bout naast een schuifmaat naar de productspecialisten van INDI.
Breng anti-seize of montagepasta aan op de draad en draai de bout rustig aan, zonder slagmoersleutel. Vastvreten, ook wel koudlas of galling, ontstaat doordat de beschermende oxidehuid van RVS onder druk en wrijving wegvalt, waarna bout en moer aan elkaar lassen. Houd de draad vrij van spanen en zet aan op moment.
Vervang een afgebroken inch bout door dezelfde diameter, draadserie, TPI en sterkteklasse. Werk daarbij in deze volgorde:
Ja, DIN 912 cilinderbouten met binnenzeskant bestaan ook in UNC- en UNF-uitvoering, omdat de norm alleen de kop- en schachtgeometrie vastlegt. Controleer in de artikelnaam de draadaanduiding, bijvoorbeeld UNC 5/16 inch. Heb je een materiaalcertificaat of batchgegevens nodig, vraag dan voor je bestelt na welke documentatie bij het artikel hoort.
Bij een inch bout hoort een moer met precies dezelfde diameter, draadserie en TPI, in minimaal dezelfde sterkteklasse. Een 1/2-13 UNC-bout vraagt dus een 1/2-13 UNC-moer; een 1/2-20 UNF-moer draait er niet op. Een metrische moer past nooit, ook niet als de diameter dichtbij ligt.
Whitworth (BSW grof, BSF fijn) is een Britse inch-draad met een draadhoek van 55 graden; UNC en UNF hebben 60 graden. Bij 1/4 inch hebben BSW en UNC allebei 20 gangen per inch, maar door de andere draadhoek dragen de flanken slecht. Whitworth zit vooral in oudere Britse machines en voertuigen; deze categorie bevat UNC en UNF.
Wij staan voor je klaar.
Maandag - vrijdag 7 - 18 uur
