O-ringen Viton

Welke FKM-o-ring heb je nodig als vervanging?

Je hebt de ring nodig met exact dezelfde binnendiameter en snoerdikte als het origineel, in een materiaal dat tegen hetzelfde medium én dezelfde temperatuur bestand is. Een ‘betere’ materiaalklasse bestaat niet: FKM verdraagt bijvoorbeeld geen glycol-remvloeistof, waar EPDM dat wel doet.

Om te bestellen heb je vier gegevens nodig: binnendiameter, snoerdikte, materiaal en Shore-hardheid. Hieronder staat per gegeven hoe je eraan komt.

Een FKM-o-ring, in de praktijk bekend onder de merknaam Viton, is een rubberen afdichtingsring van fluorelastomeer die standhoudt bij hoge temperaturen, minerale oliën en veel chemicaliën. De ring dicht zowel statisch als dynamisch af en zit daardoor in hydraulische en pneumatische systemen: cilinders, ventielen, pompen, manifolds en koppelingen.

Meet de oude ring op met een schuifmaat en noteer de maat als binnendiameter en snoerdikte, bijvoorbeeld 16 bij 3,5 mm. Staat er een typeplaatje of fabrikantnummer op het onderdeel, dan leidt dat nummer je vaak direct naar de juiste maat.

INDI levert FKM-o-ringen uit voorraad met binnendiameters van circa 1,5 tot 330 mm en snoerdikten van 0,65 tot 8 mm, in de Shore-hardheden 70, 75 en 90. Je bestelt ze los of per verpakking van 10 stuks, met merken zoals Arag naast standaard precisie-o-ringen in metrische en inch-maten. Het assortiment loopt van fijn montagewerk tot zware industriële afdichtingen.

Wat is een FKM-o-ring en hoe werkt hij?

Een FKM-o-ring is een ronde afdichtingsring van fluorelastomeer die het lekpad tussen twee ruimtes afsluit. In de praktijk duiden o-ring, afdichtingsring, rubber ring en pakking hetzelfde onderdeel aan. In bestelaanvragen staat de ring net zo vaak als “o-ring 20 bij 3” als op artikelnummer. Zoek daarom op maat en materiaal, niet op de term die in jouw bedrijf gangbaar is.

Schrijf je het als viton ring, vitonring, FPM-ring of dichtingsring: je zoekt hetzelfde onderdeel. Zoek je een hele set maten, dan vind je die onder o-ringsets en o-ringsnoeren.

Viton, FKM en FPM verwijzen naar dezelfde materiaalgroep. Viton is de handelsnaam van Chemours, FKM de aanduiding volgens ASTM en FPM de aanduiding volgens DIN en ISO. De compound binnen die groep verschilt per fabrikant in fluorgehalte en curing-techniek, dus vraag bij kritische afdichtingen altijd de compoundgegevens op.

Het afdichten gebeurt door samendrukking. Je monteert de ring in een groef die iets minder diep is dan de snoerdikte, waardoor het rubber platdrukt en de groef volledig vult. De systeemdruk duwt de ring vervolgens tegen de groefwand en het afdichtvlak en maakt zo een drukvaste barrière tussen hoge en lage druk.

De meest voorkomende toepassingen zijn hydraulische cilinders en ventielen, pomphuizen en pompdeksels, snelkoppelingen, pneumatische componenten en vacuümaansluitingen. Daarnaast zit FKM in brandstof- en oliesystemen van motoren en in mobiel materieel dat buiten staat.

Hoe kies je maat, hardheid en hergebruik?

Vier dingen bepalen de keuze: de maat, de tolerantienorm, de Shore-hardheid en de vraag of hergebruik verantwoord is. Werk ze in die volgorde af, dan houd je de kans op een tweede demontage klein.

Begin bij de maat en meet met een schuifmaat op drie punten.

• Binnendiameter: meet de vrije opening van de ontspannen ring, niet van een ring die nog op de as of het deksel zit.
• Snoerdikte: meet het snoer op twee plekken en neem de grootste waarde; een platgedrukte of ingebeten ring meet te dun.
• Groef: is de oude ring vervormd of gebroken, meet dan de groefbreedte en groefdiepte in het huis en reken terug naar de maat.

De buitendiameter reken je uit met buitendiameter = binnendiameter + (2 × snoerdikte).

• binnendiameter: de vrije opening van de ontspannen ring in mm
• snoerdikte: de doorsnede van het rubber snoer in mm

Rekenvoorbeeld: 16 + (2 × 3,5) → 23 mm buitendiameter

ISO 3601 legt de maatreeksen en toleranties voor o-ringen vast: metrische maten volgen ISO 3601-1, inch-maten de maatstandaard AS568. Een AS568-ring herken je aan de omgerekende waarden, zoals 32,99 bij 2,62 mm. Metrisch en inch liggen soms dicht bij elkaar, maar wisselen ze niet uit: een afwijking van enkele tienden millimeter in de snoerdikte verandert de compressie in de groef.

De Shore-hardheid kies je op druk en beweging.

Hergebruik van een gedemonteerde ring raden we af. Een o-ring die onder compressie heeft gestaan houdt een permanente platte kant (compressieset) en komt niet meer op volle snoerdikte terug. Daarmee verliest hij afdichtkracht en loopt het risico op lekkage bij dezelfde druk sterk op.

Vervang de ring bij elke demontage en neem bij een revisie de hele set afdichtingen mee.

Viton versus andere afdichtingsmaterialen: wanneer kies je wat?

Kies NBR voor gewone minerale olie en hydrauliekolie tot circa 100 °C, en FKM zodra de temperatuur, de brandstof of het medium agressiever is. NBR is de voordelige standaard in algemene machinebouw. De meerprijs van FKM betaalt zich terug bij hogere temperaturen, bij diesel en benzine met hoog bio-aandeel, bij langdurige blootstelling aan ozon en UV en overal waar een lekkage een complete demontage betekent.

Let op één harde uitsluiting: FKM en Viton zijn niet geschikt voor glycolgebaseerde remvloeistof zoals DOT 3, DOT 4 en DOT 5.1. Die media tasten standaard FKM aan en vragen om EPDM. Dezelfde maat in het verkeerde materiaal lekt binnen korte tijd, dus controleer het medium vóór je bestelt.

INDI voert meerdere A-merken in afdichtingen, met o-ringen in FKM, NBR en EPDM naast o-ringsnoeren. Zo bestel je de juiste materiaalklasse per toepassing uit één order.

Past deze o-ring bij jouw toepassing?

Een FKM-o-ring past bij een toepassing met een werktemperatuur tussen circa -20 °C en +200 °C als richtwaarde, in combinatie met olie, brandstof of een chemisch medium uit de tabel hierboven.

Continubelasting en piekbelasting vragen een ander oordeel: continu rond +180 °C tot +200 °C verkort de levensduur van FKM, terwijl een korte piek daarboven voor veel compounds acceptabel blijft. De exacte grenzen verschillen per compound, dus leg het datablad ernaast bij een kritische afdichting.

Onder circa -20 °C verliest standaard FKM flexibiliteit en daarmee afdichtkracht. Voor koude start of buitenwerk in de winter met lage systeemdruk vraag je om een laagtemperatuur-compound of een ander materiaal.

Voor buitengebruik is FKM juist sterk: het materiaal is goed bestand tegen ozon, UV-straling en veroudering, waar NBR na een seizoen al hard en craquelé raakt. Dat maakt FKM geschikt voor materieel dat buiten staat, voor aansluitingen op mobiele machines en voor afdichtingen in weersblootgestelde behuizingen.

Bij dynamisch gebruik tellen extra factoren mee: glijsnelheid, smering, oppervlakteruwheid van as of cilinderwand, speling en het type beweging (axiaal, roterend of oscillerend). Een ring die statisch perfect dicht, houdt dat niet automatisch vol in een snel roterende toepassing.

Hoe bestel je Viton o-ringen bij INDI?

Filter op binnendiameter, snoerdikte en hardheid en zet de juiste ring in je bestelling. Weet je de maat nog niet, dan kom je er via de meetstappen hierboven: binnendiameter, snoerdikte, materiaal en Shore-hardheid vormen samen de complete bestelgegevens.

Viton o-ringen in de gangbare maten liggen op voorraad. Voor 18:00 uur besteld én op voorraad betekent de volgende werkdag in huis.

Je bestelt ze los per stuk of per verpakking van 10 stuks, en ook de grote diameters zijn los verkrijgbaar, handig als je voor één spoedklus precies één ring nodig hebt in plaats van een hele zak.

Het assortiment staat binnen aandrijftechniek in de rubriek bevestigingsmaterialen en dichtingen. Daar vind je onder dichtingen het volledige afdichtingsprogramma, en via o-ringen ook de varianten in 70 en 90 Shore, de uitvoeringen in NBR en EPDM en de o-ringsnoeren voor maatwerkringen.

Je netto prijzen zie je na inloggen in de webshop; voor grotere aantallen of een vaste afname vraag je een offerte aan. Eerdere orders vind je terug in je account, zodat een herhaalbestelling van dezelfde maat voor de bus of het magazijn een paar klikken kost.

Kom je niet tot de juiste maat of compound? Neem contact op met onze productspecialisten.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken ik de buitendiameter van een o-ring op basis van binnendiameter en snoerdikte?

Tel twee keer de snoerdikte op bij de binnendiameter. Een ring van 16 mm binnendiameter met een snoerdikte van 3,5 mm komt zo op een buitendiameter van 23 mm. Meet de binnendiameter altijd aan de ontspannen ring, want een ring die over een as gerekt zit meet te groot. Bij INDI filter je op binnendiameter en snoerdikte, dus die twee maten volstaan om te bestellen.

Hoe lang gaat een Viton o-ring mee voordat je hem preventief moet vervangen?

Een vaste termijn bestaat niet: statisch en bij matige temperatuur houdt FKM jaren stand, in een hete dynamische toepassing is de levensduur korter. Koppel vervanging daarom aan het onderhoudsinterval van de machine. Vervang de ring bij elke demontage en let op signalen: een harde of gecraquelde ring, scheurtjes langs de groef of natte randen. Leg de courante maten uit je machinepark op voorraad.

Mag je een FKM-o-ring oprekken bij montage, en hoeveel procent is veilig?

Ja, tijdelijk oprekken bij montage is normaal tot 25 tot 50 procent, afhankelijk van diameter en snoerdikte. Permanent ingebouwd blijft de rek onder circa 5 procent: meer rek maakt het snoer dunner en verlaagt de afdichtkracht in de groef. Rek de ring gelijkmatig op, dek scherpe kanten en schroefdraad af met een montagehuls of tape en smeer hem licht met een FKM-bestendig smeermiddel.

Wat zijn de risico's van een lekkende o-ring in een hydraulisch systeem?

Inwendige lekkage langs een zuiger laat de pomp harder werken en de olietemperatuur oplopen, waardoor de overige afdichtingen sneller verouderen. Bij hoge druk geeft een fijne oliestraal een veiligheidsrisico en beschadigt vuil via het lekpad de groef en het afdichtvlak. Vervang daarom bij demontage de hele set afdichtingen.

Wat is het verschil tussen een metrische en een inch-maat o-ring?

Metrische o-ringen volgen ISO 3601-1 en hebben ronde millimetermaten, zoals 20 bij 3 mm. Inch-maten volgen de maatstandaard AS568 en krijgen afwijkende waarden, zoals 32,99 bij 2,62 mm. Beide reeksen liggen soms dicht bij elkaar, maar ze zijn niet uitwisselbaar: een paar tienden in snoerdikte verandert de compressie. Kijk daarom of het onderdeel uit een metrische of een inch-reeks komt.

Voldoen Viton o-ringen aan erkende kwaliteitsnormen?

Ja. De maatnormen staan hierboven; het materiaal heet FKM volgens ASTM en FPM volgens DIN en ISO. Stelt je toepassing extra eisen, zoals een compound met hoger fluorgehalte of een certificering voor levensmiddelen of drinkwater, dan vraag je het certificaat en de compoundgegevens op bij onze productspecialisten.