Automatisch smeersysteem

Een automatisch smeersysteem, ook wel centraal smeersysteem, centrale smering of automatische vetsmering (Engels: automatic lubrication system), doseert vet of olie op een vast interval naar lagers en smeerpunten zonder dat je met de vetspuit langs de machine loopt. Er zijn twee hoofdsoorten: single-point smeerunits met een patroon van 60 tot 250 cm³ voor één smeerpunt, en centrale (multipoint) systemen waarin één pomp via progressieve verdelers meerdere punten bedient. Het aantal smeerpunten en de tegendruk in leiding en verdeler bepalen welk systeem je nodig hebt.

Bij INDI vind je beide routes: single-point smeersystemen met smeerunits, patronen en verloopstukken, en multipoint smeersystemen met pompeenheden, progressieve verdelers, doseerventielen, smeerleidingen en koppelingen. Je bestelt onderdelen van A-merken als Perma, SKF, Voss en Faster, voor één los lager of een complete centrale installatie.

Hoe werkt automatische vetsmering?

Automatische vetsmering perst vet in kleine porties uit een patroon of reservoir, via leiding en smeernippel het lager in. Een gascel, een elektromotor of een pomp levert de druk. Zo blijft de smeerfilm constant, waar handmatig smeren piekt en daarna droogvalt.

Met olie werkt het principe hetzelfde: dan kies je een oliesmeersysteem en een olie met de juiste viscositeit volgens ISO VG. De tabel zet de twee systeemvormen naast elkaar.

Mengsmering is een ander principe. Daarbij brengt een luchtstroom minieme oliehoeveelheden als dunne film naar het lager, bij hoge toerentallen waar vet het niet houdt. Dat valt buiten dit assortiment; voor vet- en oliesmering zit je hier goed.

Wanneer kies je een centraal smeersysteem?

Een centraal smeersysteem kies je zodra een machine meer smeerpunten heeft dan je met losse units bijhoudt, of als punten op hoogte, achter afscherming of in draaiende delen zitten. Eén pomp bedient dan alle punten vanuit één reservoir: één vulmoment in plaats van een ronde langs de machine.

Centrale smering werkt meestal progressief: de verdeler stuurt het vet in vaste volgorde naar elke uitgang. Blokkeert één uitgang, dan stopt de hele cyclus. Zo zie je een storing direct, in plaats van dat één lager ongemerkt droogloopt.

Voor zes smeerpunten kies je een 6-punts vetsmeersysteem of een 6-punts oliesmeersysteem. Heb je meer punten of een afwijkende indeling, dan stel je een universeel vetsmeersysteem of een universeel oliesmeersysteem samen op het aantal punten en het leidingwerk.

Welke onderdelen heb je nodig voor centrale smering?

Voor centrale smering heb je een pomp, een verdeler, leidingwerk en aansluitingen nodig, en per onderdeel telt een andere spec. De tabel zet de onderdelen voor centrale vetsmering op een rij.

Vervang je een onderdeel van een bestaande installatie, zoek dan op het typenummer van pomp of verdeler, of op omschrijving: smeerpomp, verdeelblok, doseerventiel en smeerleiding brengen je bij hetzelfde soort artikel. Zoek je een vetslang voor de vetspuit, dan vind je die bij handsmering.

Hoe kies je een smeerunit en vervang je een patroon?

Je kiest een smeerunit op vier gegevens: aantal smeerpunten, afgifte per punt, smeermiddel en aansluitmaat.

• Smeerpunten en leidinglengte: tel de punten en meet de leidingen voordat je dimensioneert; elke extra meter en een kleinere binnendiameter verhogen de tegendruk.
• Looptijd en takt: stem de afgifte af op lagergrootte, toerental, belasting en temperatuur, met het smeerschema van de lager- of machinefabrikant als vertrekpunt.
• Smeermiddel: vet in NLGI-klasse 000 tot 2 of olie met de juiste ISO VG-viscositeit, en food grade vet of olie in de voedingsmiddelenindustrie.
• Aansluiting: de Perma-units in dit assortiment hebben een G1/4-aansluiting; met een verloopstuk ga je naar G1/8, R3/8, M8x1, M10x1, M12x1,5 of M16x1,5, recht, als knie van 45° of 90°, of met een verlengstuk.

Stap je over van handmatig naar automatisch, dan zijn de starter sets een logisch begin. Losse smeertoestellen bestel je per smeerpunt. Daarna kies je het aandrijftype; de tabel zet gasgedreven en elektromechanisch naast elkaar.

Bij een elektromechanische unit vervang je dus alleen de lege smeermiddelhouder en waar nodig de batterijset. Een gasgedreven unit vervang je in zijn geheel, met een nieuwe activeringsschroef voor de juiste looptijd.

Check voordat je bestelt of een patroon van een andere leverancier op jouw unit past: schroefdraad, volume en smeermiddelspecificatie moeten alle drie overeenkomen. Twijfel je? Neem contact op met onze productspecialisten.

Hoeveel vet geeft een smeerunit per dag of per takt af?

Een smeerunit geeft per dag precies zoveel vet af als het lager volgens het smeerschema van de fabrikant nodig heeft. Te veel vet perst de afdichtingen eruit en laat het lager opwarmen, te weinig geeft metaalcontact en slijtage.

Hoe lang een patroon meegaat, bereken je met looptijd in dagen = patroonvolume ÷ dagafgifte:

• patroonvolume: de inhoud van het patroon in cm³, bijvoorbeeld 60, 120 of 250 cm³
• dagafgifte: de voorgeschreven hoeveelheid smeermiddel per dag in cm³, uit het smeerschema
• takt: het interval tussen twee afgiftes; de afgifte per takt is de dagafgifte gedeeld door het aantal takten per dag

Rekenvoorbeeld: patroon van 120 cm³, dagafgifte 0,66 cm³, 12 takten per dag.

120 ÷ 0,66 → 182 dagen, ruim 6 maanden op één patroon, met circa 0,055 cm³ per takt.

Past een automatisch smeersysteem bij jouw machine?

Een systeem past als het aantal smeerpunten, de leidinglengte en de benodigde tegendruk binnen de opgave van unit of pomp vallen. Reken met de tegendruk bij de laagste bedrijfstemperatuur, want koud vet in een hogere NLGI-klasse loopt stroever door leiding en verdeler.

Daarna bepaalt de omgeving de uitvoering:

Bij een paar goed bereikbare nippels volstaat de vetspuit. Bij veel punten, punten op hoogte of achter afscherming levert automatische smering een constante dosering, en hoeft niemand van je ploeg nog met de vetspuit langs draaiend materieel.

Welke merken gebruik je voor automatische smering?

Perma, SKF, Voss en Faster dekken samen de keten van smeerunit tot leidingkoppeling.

Blijf waar mogelijk binnen één merk. Patroon, aandrijving, verloopstuk en beugel van hetzelfde merk sluiten op elkaar aan qua draadmaat, volume en smeermiddel, zodat je bij een spoedklus niet eerst uitzoekt of onderdeel A op unit B past.

Hoe bestel je automatische smering bij INDI?

Monteurs, onderhoudsteams en werkplaatsen in industrie, aannemerij en machinebouw bestellen bij INDI smeerunits, patronen en onderdelen voor centrale smering. Alles valt onder smeertechniek, onderdeel van aandrijftechniek; het bijpassende smeermiddel vind je bij vetten en oliën.

Ken je het artikelnummer, dan bestel je direct op nummer. Eerdere bestellingen vind je terug in je zakelijke account, zodat je de patronen van de vorige ronde in één keer opnieuw bestelt. Op voorraad en voor 18:00 besteld? Dan heb je het de volgende werkdag in huis.

Wil je een centrale installatie laten samenstellen of een prijsopgave voor meerdere machines? Neem contact op met onze productspecialisten: zij zoeken met je uit welk systeem en welke onderdelen bij je machine passen.

Veelgestelde vragen

Wat is de maximale leidinglengte en tegendruk van een centraal smeersysteem?

Dat verschilt per pomp en systeem en staat in de datasheet van de pomp. Bepalend zijn de binnendiameter van de leiding, de consistentie van het vet (NLGI-klasse) en de temperatuur: koud, stijf vet verhoogt de tegendruk. Bij een single-point unit blijft een leiding op afstand beperkt tot enkele meters. De specificatiebladen van het gekozen systeem vraag je op bij onze productspecialisten.

Hoe lang gaat een smeerpatroon mee voordat je het vervangt?

Een smeerpatroon gaat mee zo lang als de ingestelde looptijd, meestal 1 tot 12 maanden, afhankelijk van patroonvolume, takt en omgevingstemperatuur. Een gasgedreven unit loopt bij warmte sneller leeg, een elektromechanische unit houdt de ingestelde afgifte vast. Controleer de vulstand of het LED-signaal bij elke onderhoudsronde. Vervang het patroon zodra de indicator leeg aangeeft, niet een ronde later.

Hoe monteer je een automatische smeerunit zelf op een machine?

Een single-point unit monteer je zelf met standaard gereedschap: draai de smeernippel eruit, controleer de draadmaat, vul verloopstuk of leiding vooraf met vet en schroef de unit erop. Bij trillend materieel zet je de unit op een beugel met een korte slang ertussen. Bij een centraal systeem leg je eerst het tracé, de verdelers en de doseerventielen vast.

Wat betekent het als een smeerpunt niet meer doseert?

Een smeerpunt dat niet meer doseert, wijst meestal op een van deze oorzaken:

• een leeg patroon of reservoir
• een verstopt smeerkanaal of een geknikte leiding
• een vastzittende plunjer in doseerventiel of verdeler
• lucht in de leiding na een patroonwissel

Koppel de leiding bij de verdeler los: komt er vet uit, dan zit de blokkade stroomafwaarts in nippel of lager. Los het direct op, want een droog lager slijt snel.

Wat is het verschil tussen gasgedreven en elektromechanische smeerunits?

Een gasgedreven unit is eenvoudig en werkt zonder externe voeding, maar de afgifte volgt de omgevingstemperatuur. Een elektromechanische unit bouwt hogere, constantere druk op en doseert op een instelbare takt. Kies elektromechanisch bij wisselende temperaturen, langere leidingen of hoge tegendruk.

Is automatische smering geschikt voor ATEX-zones of de voedingsmiddelenindustrie?

Ja, mits je een uitvoering met de juiste goedkeuring kiest. In een explosiegevaarlijke zone gebruik je uitsluitend een unit met ATEX-certificering voor de juiste zone- en temperatuurklasse. In voedingsmiddelen- en drankproductie vul je de unit met NSF H1-geregistreerd vet of olie, zoals de food grade-smeermiddelen in dit assortiment. Controleer de certificering per artikel in de productdata.